THƯ VIỆN THÀNH PHỐ CẦN THƠ - CANTHO PUBLIC LIBRARY

http://cantholib.org.vn

CHƯƠNG TRÌNH PHÁT THANH “VĂN HÓA ĐỌC VÀ CUỘC SỐNG” KỲ 20 (tháng 03/2024)     

Chào mừng quý vị và các bạn đến với Chương trình phát thanh “Văn hóa đọc và cuộc sống” kỳ thứ 20 (tháng 03/2024) của Thư viện thành phố Cần Thơ!
I. VĂN HÓA ĐỌC 4.0  
Các bạn thân mến! Trong chuyên mục “Văn hóa đọc 4.0” kỳ này, mời các bạn cùng nghe bài viết  “Tâm lý GenZ và việc đọc” do HT. VTV tóm lược từ phần trình bày của PGS.TS Trần Thành Nam – Chủ nhiệm Khoa Các khoa học Giáo dục. Trường Đại học Giáo dục- Đại học Quốc gia Hà Nội được đăng trên Trang tin về hoạt động Thư viện thuộc Cổng Thông tin Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch.

Thanh niên thế hệ Z là những người sinh ra trong giai đoạn 1997 đến 2006. Đây là độ tuổi bao gồm chủ yếu là học sinh THPT, sinh viên và một số người mới đi làm. Theo những nghiên cứu trước, Gen Z có những đặc trưng tâm lý sau:

Thứ nhất,  GenZ thực dụng và thực tế hơn, tham gia kiếm tiền sớm hơn. Họ không còn quá coi trọng học đại học so với thế hệ trước đây. GenZ hiện bị ảnh hưởng và định hướng lớn bởi tinh thần doanh nhân khởi nghiệp, vì vậy, GenZ có nhu cầu tìm đọc các tài liệu liên quan đến tư duy tài chính.

Thứ hai, GenZ có xu hướng tôn sùng chủ nghĩa cá nhân, thích thể hiện cá tính bản sắc độc đáo của bản thân., sống tự lập, tự chủ và hiện sinh hơn.

Thứ ba, GenZ sinh ra vốn đã là công dân số, vì vậy GenZ tiếp cận và tiêu thụ thông tin nhanh và nhiều hơn (tuy nhiên, việc xử lý thông tin cũng vì vậy mà được dành ít thời gian hơn). Thói quen làm việc đa nhiệm và tốc độ dẫn đến văn hóa đọc lướt tăng, đọc nghiền ngẫm đi xuống nên có thể GenZ thích đọc các tài liệu số hơn là các tài liệu giấy truyền thống.

Thứ tư, GenZ bây giờ cũng không còn thích học hàn lâm nữa mà học theo kiểu “cầm tay chỉ việc” (on job training)… Nên GenZ  thích đọc về các kỹ năng cụ thể, hướng dẫn để làm việc được luôn, kiếm tiền được ngay như học các thủ thuật, các mẹo, học kỹ năng nghề dịch vụ, làm đẹp…

Thứ năm, GenZ quan tâm và lo lắng nhiều hơn về vấn đề an ninh phi truyền thống (như an ninh lương thực, an ninh khí hậu, an ninh biển đảo…). Hiện giới trẻ bắt đầu thử các cách sống khác nhau như “sống xanh”, “sống tối giản”, “sống độc thân”, “sống thực dưỡng”, ăn kiêng Keto, sống chậm, trở về với thiên nhiên, coi chạy như là lẽ sống…. Họ thích sống với lối sống YOLO (you only live once) – bạn chỉ sống có một lần. Vì thế có lẽ GenZ sẽ có xu hướng tìm đọc hoặc sở hữu những tác phẩm thể hiện quan điểm phong cách sống như một cách khẳng định bản thân.

Thứ sáu, GenZ quan tâm tiếp cận đến các chủ đề như: tín ngưỡng, tôn giáo, tôn trọng sự đa dạng, khác biệt…

Thứ bảy, GenZ cũng đang gặp nguy cơ cao hơn về tổn thương sức khỏe tâm thần (20-30%) vì ngày ngày phải xử lý một lượng thông tin quá tải. Chính vì vậy, họ cũng quan tâm hơn nhiều đến các lĩnh vực tâm lý, sức khỏe tâm thần và các tác phẩm nổi tiếng về chủ đề này.

Thứ tám, GenZ quan tâm nhiều hơn đến diện mạo bên ngoài, vì vậy họ có xu hướng chi tiêu cho những thứ làm nổi bật cá tính qua hình thức bên ngoài ngày càng nhiều. Và các cuốn sách cũng có thể được sở hữu không phải vì nội dung kiến thức mà vì một “phong cách” mà nó mang lại.

Thứ chín, GenZ coi trọng sự trung thành, nhân ái, chu đáo, cởi mở, trách nhiệm, quyết đoán, yêu nước và biết ơn, vì vậy, đây cũng là một vấn đề họ quan tâm tìm đọc.

Gen Z là những công dân số sống và học tập trong không gian công nghệ tiên tiến có khả năng mở rộng các cơ hội truy cập thông tin không giới hạn. Điều này cũng ảnh hưởng đến thói quen và đặc điểm của họ đối với việc đọc đặc biệt là đọc sách. Sự chú ý của GenZ ngày càng trở nên ngắn hơn, họ có xu hướng tìm kiếm những thông tin hấp dẫn về mặt hình ảnh hơn là âm thanh hay con chữ, được cá nhân hóa theo sở thích. Việc hiểu các đặc điểm của GenZ cũng như các thói quen đọc sách của thế hệ này chính là điểm khởi đầu để kiến tạo thói quen và văn hóa đọc cho các em.
              
II. NHỊP CẦU TRI THỨC 
* Các bạn thân mến! chuyên mục “Nhịp cầu tri thức” kỳ này, mời các bạn cùng nghe bài viết “Ý nghĩa nhân đạo của việc hiến máu tình nguyện” đăng trên Cổng Thông tin điện tử Bộ Y tế.

“Hiến máu nhân đạo” là một hành động cao cả, một nghĩa cử cao đẹp của toàn xã hội. Bác Hồ đã nói “Đâu cần thanh niên có, việc gì khó có thanh niên”. Vì vậy, là đoàn viên thanh niên chúng ta không thể thờ ơ trước những khó khăn của đất nước. Hằng ngày, hằng giờ, trên cả nước chúng ta vẫn luôn gặp phải những hoàn cảnh rất khó khăn vì không có đủ máu kịp thời cung cấp cho những ca cấp cứu. Chỉ cần hiến một phần máu của mình bạn đã cứu được rất nhiều người trước nguy cơ mất người thân, bạn bè và trước tiên là cứu được tính mạng của chính các người bệnh đang cần đến máu.
             
Hiến máu nhân đạo, một nghĩa cử cao đẹp.
Hãy thử tưởng tượng một tai nạn xảy ra và bạn mất đi một lượng máu lớn có thể gây nguy hại đến tính mạng của chính bạn. Thật quý báu biết bao khi những chai máu được truyền tới giành lại sự sống của bạn vừa mới suýt trôi tuột đi trong gang tấc. Hãy thử tưởng tượng tai nạn đó không xảy ra với bạn mà là với một người khác. Thật tuyệt vời biết bao khi biết một lượng máu của mình đã góp phần cứu sống một con người. Chắc chắn bạn sẽ không bao giờ quên được cảm giác tự hào ấy... Hạnh phúc vì thấy mình đủ khoẻ mạnh để cứu giúp những người yếu hơn. Hạnh phúc khi nhìn thấy hiển hiện vẻ ngưỡng mộ của những người xung quanh khi cánh tay mình đưa ra cho dòng máu thanh niên Việt Nam chảy từ cơ thể mình vào cơ thể một người khác trong nay mai. Hạnh phúc khi tưởng tượng rằng đâu đó trên đất nước này, trên thế giới này, dòng máu của mình đang hoà chung trong một, thậm chí một vài người đã từng được mình cứu sống. Hạnh phúc khi được sẻ chia. Hạnh phúc khi biết mình vừa làm một điều có ích cho xã hội. Với những ý nghĩa đó, hiến máu nhân đạo còn hơn cả một nghĩa cử cao đẹp.  
                                        
 Hiến máu nhân đạo, niềm tự hào không giới hạn.
Sau khi tham gia hiến máu bạn sẽ cầm trên tay một tờ giấy rực rỡ ghi nhận sự đóng góp đáng quý của bạn với xã hội. Đó là một niềm tự hào lớn của bạn trước mọi người. Nhưng chắc chắn bạn sẽ thấy tự hào hơn nhiều lần khi biết thêm một vài điều khác nữa. Như đã nói ở trên, cứu người là một hành động thiêng liêng đáng quý hơn hết thảy mọi hành động. Và bạn đã làm được điều đó. Đáng quý lắm chứ... Không phải ai cũng có thể cho máu. Trước khi tiến hành cho máu bạn phải qua một cuộc kiểm tra sức khoẻ lâm sàng để đảm bảo bạn đủ cân nặng, huyết áp bình thường, không bị các bệnh về tim mạch hoặc các bệnh truyền nhiễm qua máu..v..v..  
     
  Được hiến máu là được tự hào mình là người khoẻ mạnh bạn ạ. Và bạn có biết vì sao các chương trình hiến máu nhân đạo thường tập trung hướng vào tầng lớp đoàn viên thanh niên Việt Nam? Bởi máu của chúng ta là máu "sạch". Bởi chúng ta được giáo dục và sinh hoạt trong môi trường lành mạnh, ít tệ nạn xã hội như nghiện hút, mại dâm, quan hệ tình dục bừa bãi... Chúng ta tự hào là những đoàn viên thanh niên Việt Nam được sống và hoạt động trong môi trường trong sáng và lành mạnh nhất.  
                    .
Hiến máu nhân đạo, những lợi ích trước mắt và lâu dài.
Nếu bạn cắt đi một cành cây, chỉ ít lâu sau thôi tại chỗ đó sẽ mọc lên 2 ngọn cây mới. Đừng lo lắng vì lượng máu mình đã mất đi sau khi hiến. Mỗi lần cho máu là mỗi lần cơ thể bạn được kích thích quá trình tái tạo máu mới. Vì vậy hãy cố gắng kết hợp ăn uống và sinh hoạt điều độ, sức khoẻ bạn sẽ tăng lên rất nhiều đấy. Tham gia hiến máu cũng là một cách để bạn kiểm tra sức khoẻ. Một lượng máu nhỏ của bạn sẽ được đem đi xét nghiệm và kết quả sẽ được gửi về an toàn cho bạn. Nhờ đó bạn có thể biết rõ thực trạng của mình để có những biện pháp kịp thời nhất. Nếu bạn tham gia hiến máu, sau này, lỡ có chuyện không hay xảy ra, bạn hoàn toàn có quyền được cấp một lượng máu vừa đủ cho mình mà không phải trả bất cứ chi phí nào. Hiến máu nhiều lần giống như việc dự trữ máu cho mình vậy. Chẳng ai biết được tương lai sẽ xảy ra hay không những chuyện gì.    

* Quý vị và các bạn thân mến! Trong chuyên mục “Nhịp cầu tri thức” kỳ này, chúng tôi xin giới thiệu đến quý vị và các bạn 03 tài liệu sau:
 
1. Quyển sách “Mình phải làm mực thước cho người ta bắt chước" do Phan Thị Ánh Tuyết, Đặng Thị Mai Anh sưu tầm, tuyển chọn, Nxb. Dân trí xuất bản năm 2021. Sách dày 199 trang, gồm 15 bài viết của nhiều tác giả về phong cách nêu gương của Bác như: Nói đi đôi với làm, phải nêu gương về đạo đức trong tư tưởng Hồ Chí Minh; Cán bộ trước hết “Phải làm mực thước cho người ta bắt chước”; Nhớ lời Di chúc – Noi gương Bác,… Phần phụ lục là 8 câu chuyện kể về Bác Hồ: Gương mẫu tôn trọng luật lệ; Bác muốn biết sự thật kìa; Câu chuyện về ba chiếc ba lô; Phê phán căn bệnh hình thức chủ nghĩa; Bác trân trọng nêu gương người tốt, việc tốt; Đồng chí Hồ Chí Minh như tôi được biết; Dù tá hay tướng đều phải lo phục vụ nhân dân; Thời gian quý báu lắm.
     Qua những bài viết và những câu chuyện kể về Bác trong quyển sách “Mình phải làm mực thước cho người ta bắt chước” là những bài học quý báu, những lời khuyên chân thành dành cho tất cả cán bộ, Đảng viên và nhân dân Việt Nam, sống và làm việc sao cho “ích nước lợi nhà” chăm lo đời sống nhân dân và xây dựng quê hương giàu đẹp. Sách hiện đang phục vụ tại Thư viện thành phố Cần Thơ với số ký hiệu phân loại: 335.4346 / M312PH; PHÒNG MƯỢN: MH.012420; MH.012421;  PHÒNG ĐỌC TỔNG HỢP: DV.059814

2. Quyển sách “Nhà hai nóc: Phụ nữ có thể làm kinh tế, cùng xây dựng gia đình no ấm, tiến bộ, hạnh phúc” của Hoàng Đức và Edlad, do nhà xuất bản Phụ nữ Việt Nam xuất bản năm 2022. Với 35 trang, đây là quyển truyện tranh với những hình ảnh sinh động và những nội dung giúp thay đổi định kiến giới và khuôn mẫu giới cho trẻ em ngay từ lúc nhỏ.
Bởi lẽ, bình đẳng giới là một trong những mục tiêu quan trọng của thế giới hiện nay, phát huy vai trò của phụ nữ trong thế giới là hoạt động cần thiết và cấp bách để phát triển toàn cầu. Tại Việt Nam hoạt động bình đẳng giới trong các hoạt động của xã hội được Đảng, Nhà nước và các tổ chức chính trị-xã hội, tổ chức xã hội-nghề nghiệp, tổ chức quốc tế có trụ sở trong nước thực hiện với mục tiêu bình đẳng toàn diện giữa nam và nữ. Nhưng đặt biệt nhất để xóa bỏ hoàn toàn bình đẳng giới hoàn toàn thì phải thay đổi nhận thức của trẻ em ngay từ lúc còn nhỏ vì đối tượng trẻ em là đối tượng dễ tiếp thu nhất và sẽ hình thành thói quen trong suy nghĩ cho đến sau này, như vậy mới có thể xóa bỏ hoàn toàn định kiến giới. 
     Phụ huynh nên tìm đọc quyển truyện này để có thể đọc cho con mình mỗi tối hoặc những lúc rãnh rỗi để trẻ có những nhận thức đúng về định kiến giới và khuôn mẫu giới ngay từ lúc còn nhỏ, góp phần nhằm xóa bỏ định kiến giới khỏi hoàn toàn xã hội Việt Nam. Sách được Thư viện thành phố Cần Thơ phục vụ bạn đọc với số ký hiệu phân loại: 305.4 / NH100H; PHÒNG ĐỌC SÁCH THIẾU NHI: ND.012945; ND.012946

3. Quyển sách “Bác sĩ tốt nhất của nhà mình: Về cơ bản, sức khoẻ & cuộc sống do chính chúng ta định đoạt” của Bác sĩ Trần Quốc Khánh do Nxb. Công Thương xuất bản năm 2021. Với 331 trang, đây là được xem là cẩm nang cùng đồng hành và hướng dẫn quý độc giả trên chặng đường chăm sóc sức khỏe bền vững. Đọc sách, các bạn sẽ giải đáp được những câu hỏi chúng ta vẫn hay thắc mắc như: Virus, vi khuẩn lợi và hại như thế nào? Có nên phẩu thuật thẩm mỹ không? Điều gì sẽ xảy ra sau 10 phút bạn uống rượu? Uống bao nhiêu cà phê là quá nhiều với chúng ta? Làm sao để phát hiện sớm đột quỵ? Sơ cứu ra sao? Thế nào là uống nước đúng và đủ? Làm sao để giảm nguy cơ bị ung thư đường tiêu hoá? Mặt trái của thuốc kháng sinh và chữa bệnh? Giải pháp nào giúp trẻ mãi không già? Những chỉ số sức khỏe nào cần kiểm tra thường xuyên?... và đặc biệt là câu hỏi: Khi nào chúng ta nên gặp bác sĩ?

Tác giả cũng tha thiết gửi đến bạn đọc những lời khuyên chân thành từ tấm lòng của một lương y:  “Xin mỗi người hãy chủ động chăm sóc và giữ gìn sức khỏe của chính mình thông qua lối sống, vận động thể dục thể thao, đọc sách, nuôi dưỡng đời sống tinh thần và tạo thói quen đi kiểm tra sức khỏe định kỳ hằng năm vì đó là con đường bền vững và thông minh nhất để chúng ta khỏe mạnh về cả thể chất lẫn tinh thần. Sức khỏe và cuộc sống của mỗi chúng ta do chính chúng ta định đoạt. Hãy chủ động “bảo dưỡng” cho cơ thể”. Sách được Thư viện TP. Cần Thơ phục vụ bạn đọc với số ký hiệu phân loại: 613 / B101S; PHÒNG ĐỌC: DL.019909; PHÒNG MƯỢN: ME.008420; ME.008421

Quý vị và các bạn thân mến! Chương trình phát thanh “Văn hóa đọc và cuộc sống” của Thư viện thành phố Cần Thơ đến đây xin tạm dừng. Quý vị và các bạn có thể nghe lại nội dung chương trình trên Cổng Thông tin điện tử Thư viện TP. Cần Thơ, tại http://www.cantholib.org.vn. Cám ơn quý vị và các bạn đã chú ý theo dõi. Xin chào tạm biệt và hẹn gặp lại!  
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây