Tranh dân gian Việt Nam : Sưu tầm và nghiên cứu
- Thứ tư - 25/02/2026 03:19
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Tranh dân gian Việt Nam : Sưu tầm và nghiên cứu / Maurice Durand, Philippe Papin; Dịch và giới thiệu: Nguyễn Thị Hiệp, Olivier Tessier. - Tp. Hồ Chí Minh : Văn hoá - Văn nghệ Tp. Hồ Chí Minh, 2017. - 451tr.; 28cm
Tranh dân gian Việt Nam được làm và bán lẻ vào mỗi dịp tết, các dịp lễ trọng đại hoặc dành cho nghi thức tôn giáo hay đơn giản chỉ là thú tiêu khiển trong gia đình. Là loại tranh thủ công, tranh dân gian vừa phụ thuộc vào các mẫu tranh thịnh hành nhưng đồng thời cũng để lại dấu ấn sâu sắc do tính độc đáo của những nghệ nhân sáng tạo ra chúng. Maurice Durand nguyên là Giám đốc Viện Viễn Đông Bác Cổ Pháp tại Hà Nội trước đây. Ông có thú vui là sưu tầm tranh dân gian của Việt Nam. Năm 1956, khi rời nhiệm sở, ông đã mang theo cả bộ sưu tập cá nhân này về Pháp. Khi ông mất, vợ ông đã hiến tặng bộ sưu tập này cho Viện Viễn Đông Bác Cổ. Năm 1960, bộ sưu tập này của ông lần đầu xuất bản thành sách tại Pháp. Quyển sách “Tranh dân gian Việt Nam : Sưu tầm và nghiên cứu” là ấn bản Việt ngữ công trình “Tranh dân gian Việt Nam” của Maurice Durand do Viện Viễn Đông Bác Cổ xuất bản lần đầu tiên vào năm 1960.
Quyển sách có độ dày 451 trang, do nhóm biên soạn Philippe Papin, Nguyễn Thị Hiệp, Olivier Tessier dịch và giới thiệu, được Nhà xuất bản Văn hoá - Văn nghệ Thành phố Hồ Chí Minh ấn hành năm 2017. Dựa trên bản in cũ năm 1960, ông Phillippe Papin đã chỉnh lý những chi tiết để phần nội dung hợp lý và sáng sủa hơn với các ngôn ngữ Việt - Pháp - Hán - Nôm. Sách được in màu, chỉnh sửa, bổ sung với nguyện vọng cung cấp cho độc giả một tài liệu hấp dẫn, tiện dụng trong việc tra cứu với khuôn khổ hoành tráng và được bố cục lại theo trình tự hợp lý.
Sách bao gồm hơn 400 tác phẩm hội họa dân gian kèm theo nghiên cứu, phân tích, bình chú uyên bác, tỉ mỉ và toàn diện của tác giả Maurice Durand. Đây là kết quả của nhiều năm nghiên cứu, sưu tầm trên các phố phường Hà Nội và các vùng lân cận thuộc đồng bằng Bắc Bộ. Quyển sách đặc biệt thú vị khi văn hóa dân gian Việt Nam được nhìn qua lăng kính của một học giả ngoại quốc tài năng vốn là thành viên của Viện Viễn Đông Bác Cổ Pháp vào những năm giữa thế kỷ XX. Những quan sát, cảm nhận và bình giải của ông vào thời kỳ mà văn hóa truyền thống vẫn còn đậm nét ở Bắc Bộ đã góp phần không nhỏ trong việc bảo tồn bản sắc văn hóa truyền thống dân tộc.
Phần dẫn nhập nghiên cứu chuyên sâu về quá trình làm tranh dân gian, về ý nghĩa, giá trị của từng loại tranh và về sự kết hợp các biểu tượng hội họa trong tranh dân gian. Ngoài phần dẫn nhập, hơn 400 bức tranh trong quyển sách được chia thành 05 phần chính: Cuộc sống thường nhật và nhịp độ thiên nhiên; Tôn giáo, tín ngưỡng; Tranh minh họa lịch sử; Văn học Việt Nam; Văn học Trung Quốc. Tính độc đáo của quyển sách được thể hiện ở sự đa dạng của các chủ đề được khai thác: những công việc nhỏ xung quanh cuộc sống hàng ngày; lời cầu chúc, phù hộ; việc thực hành tôn giáo, tín ngưỡng; tranh minh họa những tấm gương hiếu thảo; những câu ngạn ngữ, tục ngữ; tranh minh họa lịch sử, văn học, bốn mùa, phong cảnh, hoa trái và muông thú.
Về cơ bản, nhóm biên soạn giữ nguyên hình thức, bố cục tranh vẽ và nội dung văn bản. Trong quá trình dịch, có chỉnh lại một số chi tiết nhầm lẫn hoặc chữ viết chưa chính xác; giữ nguyên các chữ Hán, Nôm mà tác giả sử dụng đồng thời để vào dấu móc […] những chữ được cho là chính xác hơn. Các văn bản chữ Hán được dịch trực tiếp từ nguyên bản và tham khảo bản tiếng Pháp. Về phần truyện Nôm, một số truyện đã có phiên âm quốc ngữ nên không dịch lại từ bản tiếng Pháp mà chỉ chỉnh sửa một số từ ngữ cho phù hợp, dễ hiểu, do những bản phiên âm này đa số được thực hiện và đầu thế kỷ XX, khi chữ Quốc ngữ đang ở giai đoạn hình thành và phát triển nên chưa thực sự hoàn thiện.
Quyển sách “Tranh dân gian Việt Nam : Sưu tầm và nghiên cứu” sẽ là tài liệu tham khảo hữu ích cho bạn đọc trong việc gìn giữ và bảo tồn các di sản văn hóa dân gian Việt Nam. Sách đang được phục vụ tại Thư viện thành phố Cần Thơ. Mời bạn tìm đọc quyển sách với các mã số:
▪ Ký hiệu phân loại: 741.09597 / TR107D
▪ PHÒNG ĐỌC TRA CỨU: TC.004380
Quyển sách có độ dày 451 trang, do nhóm biên soạn Philippe Papin, Nguyễn Thị Hiệp, Olivier Tessier dịch và giới thiệu, được Nhà xuất bản Văn hoá - Văn nghệ Thành phố Hồ Chí Minh ấn hành năm 2017. Dựa trên bản in cũ năm 1960, ông Phillippe Papin đã chỉnh lý những chi tiết để phần nội dung hợp lý và sáng sủa hơn với các ngôn ngữ Việt - Pháp - Hán - Nôm. Sách được in màu, chỉnh sửa, bổ sung với nguyện vọng cung cấp cho độc giả một tài liệu hấp dẫn, tiện dụng trong việc tra cứu với khuôn khổ hoành tráng và được bố cục lại theo trình tự hợp lý.
Sách bao gồm hơn 400 tác phẩm hội họa dân gian kèm theo nghiên cứu, phân tích, bình chú uyên bác, tỉ mỉ và toàn diện của tác giả Maurice Durand. Đây là kết quả của nhiều năm nghiên cứu, sưu tầm trên các phố phường Hà Nội và các vùng lân cận thuộc đồng bằng Bắc Bộ. Quyển sách đặc biệt thú vị khi văn hóa dân gian Việt Nam được nhìn qua lăng kính của một học giả ngoại quốc tài năng vốn là thành viên của Viện Viễn Đông Bác Cổ Pháp vào những năm giữa thế kỷ XX. Những quan sát, cảm nhận và bình giải của ông vào thời kỳ mà văn hóa truyền thống vẫn còn đậm nét ở Bắc Bộ đã góp phần không nhỏ trong việc bảo tồn bản sắc văn hóa truyền thống dân tộc.
Phần dẫn nhập nghiên cứu chuyên sâu về quá trình làm tranh dân gian, về ý nghĩa, giá trị của từng loại tranh và về sự kết hợp các biểu tượng hội họa trong tranh dân gian. Ngoài phần dẫn nhập, hơn 400 bức tranh trong quyển sách được chia thành 05 phần chính: Cuộc sống thường nhật và nhịp độ thiên nhiên; Tôn giáo, tín ngưỡng; Tranh minh họa lịch sử; Văn học Việt Nam; Văn học Trung Quốc. Tính độc đáo của quyển sách được thể hiện ở sự đa dạng của các chủ đề được khai thác: những công việc nhỏ xung quanh cuộc sống hàng ngày; lời cầu chúc, phù hộ; việc thực hành tôn giáo, tín ngưỡng; tranh minh họa những tấm gương hiếu thảo; những câu ngạn ngữ, tục ngữ; tranh minh họa lịch sử, văn học, bốn mùa, phong cảnh, hoa trái và muông thú.
Về cơ bản, nhóm biên soạn giữ nguyên hình thức, bố cục tranh vẽ và nội dung văn bản. Trong quá trình dịch, có chỉnh lại một số chi tiết nhầm lẫn hoặc chữ viết chưa chính xác; giữ nguyên các chữ Hán, Nôm mà tác giả sử dụng đồng thời để vào dấu móc […] những chữ được cho là chính xác hơn. Các văn bản chữ Hán được dịch trực tiếp từ nguyên bản và tham khảo bản tiếng Pháp. Về phần truyện Nôm, một số truyện đã có phiên âm quốc ngữ nên không dịch lại từ bản tiếng Pháp mà chỉ chỉnh sửa một số từ ngữ cho phù hợp, dễ hiểu, do những bản phiên âm này đa số được thực hiện và đầu thế kỷ XX, khi chữ Quốc ngữ đang ở giai đoạn hình thành và phát triển nên chưa thực sự hoàn thiện.
Quyển sách “Tranh dân gian Việt Nam : Sưu tầm và nghiên cứu” sẽ là tài liệu tham khảo hữu ích cho bạn đọc trong việc gìn giữ và bảo tồn các di sản văn hóa dân gian Việt Nam. Sách đang được phục vụ tại Thư viện thành phố Cần Thơ. Mời bạn tìm đọc quyển sách với các mã số:
▪ Ký hiệu phân loại: 741.09597 / TR107D
▪ PHÒNG ĐỌC TRA CỨU: TC.004380