THƯ VIỆN THÀNH PHỐ CẦN THƠ - CANTHO PUBLIC LIBRARY

https://cantholib.org.vn

CHƯƠNG TRÌNH PHÁT THANH “VĂN HÓA ĐỌC VÀ CUỘC SỐNG” KỲ 32 (tháng 03/2025)    

                                                                                                                     
Chào mừng quý vị và các bạn đến với Chương trình phát thanh “Văn hóa đọc và cuộc sống” kỳ thứ 32 (tháng 03/2025) của Thư viện thành phố Cần Thơ!
I. VĂN HÓA ĐỌC 4.0  
Các bạn thân mến! Trong chuyên mục “Văn hóa đọc 4.0” kỳ này, mời các bạn cùng nghe bài viết “8 qui tắc “đọc đâu nhớ đó” của độc giả thông minh” của Trần Hằng đăng trên tạp chí điện tử dep.com.vn

Đọc sách hiệu quả không chỉ là hiểu thông tin, mà phải đào sâu, mở rộng và ghi nhớ nội dung sách lâu dài. 8 qui tắc sau đây sẽ giúp bạn trở thành một người đọc thông minh. Trong đó, 4 qui tắc đầu là khám phá cấu trúc sách, 4 qui tắc sau là làm sáng tỏ nội dung sách.
Qui tắc 1: Phân loại sách 
Theo tác giả Chales Van Doren viết trong tác phẩm “Đọc sách như một nghệ thuật”, sách có thể được phân làm nhiều loại nhưng căn bản được chia thành 2 nhóm chính: Sách lý thuyết và sách thực hành. Sách lý thuyết cung cấp cho bạn một ý niệm, giúp bạn hiểu được một vấn đề nào đó. Trong khi đó, sách thực hành vừa giải thích vấn đề, vừa hướng dẫn bạn cách thực hiện. Việc phân loại sách giúp bạn kiểm soát được nội dung mình sẽ đọc, biết được mục tiêu cuối cùng của cuốn sách là gì và quyết được định được khi nào mình đã đạt được mục tiêu và không cần phải đọc thêm nữa. Muốn phân loại sách, bạn có thể đọc tiêu đề, lời giới thiệu, phần phụ lục, đó là những lá cờ chỉ dẫn mà tác giả giương lên để chỉ cho bạn gió sẽ thổi theo hướng nào.
Qui tắc 2: Tóm tắt nội dung cuốn sách
Tóm tắt nội dung cuốn sách bằng một câu hoặc một đoạn văn ngắn hoàn chỉnh, dựa vào dòng chảy lập luận của tác giả. Bạn có thể bắt đầu bằng cách điền vào phần còn trống của câu: Toàn bộ cuốn sách này nói về…
Qui tắc 3: Xác định cấu trúc sách
Qui tắc này yêu cầu độc giả liệt kê các phần chính của sách theo một thứ tự logic và mang tính chỉnh thể. Bạn có thể dựa vào mẫu sau để xác định cấu trúc sách:
Tác giả đã thể hiện nội dung cuốn sách qua mấy phần chính. Trong đó phần đầu tiên nói về…., phần thứ hai nói về….
Phần thứ nhất bao gồm mấy nội dung nhỏ hơn. Nội dung đầu tiên xem xét chủ đề X, nội dung thứ hai bàn về vấn đề Y, nội dung thứ ba đề cập chủ đề Z,…
Trong nội dung đầu của phần thứ nhất, tác giả nêu ra mấy luận điểm. Trong đó, luận điểm một là A, luận điểm hai là B, luận điểm ba là C…
Qui tắc 4: Xác định vấn đề đặt ra trong cuốn sách
Nhiệm vụ của độc giả là khám phá ra vấn đề mà tác giả sẽ giải quyết bằng những thông tin trong cuốn sách. Sắp xếp câu hỏi theo trật tự logic chứ không tùy ý. Câu hỏi nào chính câu hỏi nào phụ? Câu hỏi nào sẽ dẫn đến câu hỏi nào? Câu hỏi nào cần được trả lời trước tiên? Dù tác giả có nhắc đến hay không nhắc đến, bạn vẫn phải tự mình tìm ra chuỗi câu hỏi đặt ra trong cuốn sách.
Qui tắc 5: Hệ thống từ quan trọng và thuật ngữ
Tìm các từ quan trọng để tiến tới phân tích nội dung cuốn sách. Các từ quan trọng ở đây có thể là từ khóa hoặc từ vựng chuyên môn. Một cuốn sách có thể đem lại cho bạn những cách nhìn nhận hoặc tư duy mới mẻ. Vì vậy, nó có thể chưa đựng những từ ngữ không có sẵn trong vốn từ vựng của bạn. Nếu bản thân bạn không thể nỗ lực để hiểu chúng thì bạn không thể chuyển từ hiểu ít sang hiểu nhiều hơn.
Qui tắc 6 và 7: Tìm ra dòng lập luận của tác giả
Muốn tìm ra dòng lập luận của tác giả, bạn sẽ làm theo 3 bước sau đây:
Bước 1: Tìm ra các câu then chốt: Câu bao quát toàn bộ nội dung được diễn giải trong đoạn văn. Nó có thể đứng ở đầu hoặc cuối câu. Có khi sẽ không có câu then chốt và bạn phải tự rút ra được nhận định từ một hay nhiều đoạn văn.
Bước 2: Tìm ra các nhận định: Sau khi xác định được câu then chốt, bước tiếp theo là rút ra nhận định từ những câu đó bằng ngôn ngữ của mình. 
Bước 3: Tìm ra các lập luận: Tập hợp các nhận định và phân tích cách lập luận của tác giả. Nhận định sẽ cấu thành lập luận. Nếu bạn tìm thấy lý lẽ trước, vậy tiếp theo hãy tìm kết luận. Ngược lại, nếu bạn tìm thấy kết luận trước, vậy hãy tìm lý lẽ chứng minh nó.

Qui tắc 8: Bình luận
Bình luận ở đây là đưa ra đánh giá của bạn về cấu trúc lẫn nội dung cuốn sách. Qui tắc này yêu cầu bạn nói được thông điệp, vấn đề đặt ra ban đầu và hướng giải quyết cuối cùng của tác giả. Những câu hỏi bạn cần phải trả lời sau khi đọc một chương, một đoạn hay toàn bộ cuốn sách là: Tác giả đã giải quyết thành công vấn đề nào? Trong lúc giải quyết có phát sinh vấn đề mới không? Còn vấn đề nào chưa giải quyết và tác giả có nhận thức được điều đó không?

Đọc sách để lấy thông tin sẽ khác đọc sách để hiểu biết. Kiểu đọc sách thứ hai chính là phương pháp giúp bạn trở nên thông thái và sâu sắc hơn trước mọi sự kiện diễn ra trong đời sống. Tìm hiểu và làm theo 8 qui tắc đọc để trở thành người đọc hiệu quả và thông minh hơn!

II. NHỊP CẦU TRI THỨC 
* Các bạn thân mến! chuyên mục “Nhịp cầu tri thức” kỳ này, mời các bạn cùng nghe bài viết “Cách rèn luyện trí não để có cuộc sống hạnh phúc” của Lê Mỹ Giang đăng trên báo điện tử suckhoedoisong.vn
Hạnh phúc thường có nghĩa là một cuộc sống khỏe mạnh, vui vẻ và bạn có thể rèn luyện trí não của mình để tập trung vào mọi điều tích cực, tránh xa tiêu cực, xây dựng cuộc sống tốt đẹp.
Rishi Gautam, chuyên gia sức khỏe tâm thần và chuyên gia tâm thần học có trụ sở tại Hoa Kỳ cho biết, tâm lý tích cực tập trung vào sức mạnh bên trong và những đặc điểm tính cách giúp thúc đẩy hạnh phúc và sức khỏe.
Tập thể dục, cười đùa, gắn kết, giao tiếp xã hội, yêu thương và chăm sóc ai đó là những hoạt động làm tăng giải phóng endorphin trong não. Chúng là chất dẫn truyền thần kinh nội sinh thúc đẩy hạnh phúc.
Hạnh phúc thúc đẩy cách tiếp cận giải quyết vấn đề, tăng động lực để hoàn thành mục tiêu, giúp kết nối với những người cùng chí hướng, cải thiện chức năng miễn dịch và nhìn chung dẫn đến kéo dài tuổi thọ.
Biện pháp tạo tâm lý tích cực, hạnh phúc trong cuộc sống hàng ngày
Làm điều gì đó có ý nghĩa mỗi ngày. Bước đầu tiên để thực hiện điều này là xác định những điểm mạnh của bản thân và thực hiện. Ví dụ: Nếu sáng tạo là thế mạnh của bạn thì hãy dành một vài phút mỗi ngày hoặc vài ngày mỗi tuần để hướng điều đó theo cách có mục tiêu. Bạn có thể vẽ, học nhạc, nấu món gì đó mới mẻ hoặc thú vị.
Thực hành lòng biết ơn. Thực hành lòng biết ơn và cảm kích có thể là một trải nghiệm rất nhẹ nhàng, thư thái cho tâm trí. Hãy nỗ lực có chủ ý mỗi ngày để xác định những điều hoặc những người trong cuộc sống mà bạn thực sự biết ơn và cho họ biết. Chia sẻ lòng biết ơn là cách giúp bạn thấy cuộc sống có ý nghĩa hơn.
Ăn thực phẩm bổ dưỡng. Một chế độ ăn uống cân bằng, lành mạnh là cốt lõi của hạnh phúc nhưng hầu như mọi người thường coi việc ăn uống lành mạnh chủ yếu là một công cụ để giảm cân. Theo Hướng dẫn chế độ ăn uống cho người Mỹ năm 2020, cần có một chế độ ăn uống cân bằng với nhiều trái cây và rau quả, protein nạc, sữa ít béo và ngũ cốc nguyên hạt để có năng lượng tối ưu.
Ngủ bảy đến tám giờ mỗi đêm. Ưu tiên giấc ngủ là một trong những điều tốt nhất bạn có thể làm để chuẩn bị cho một ngày thành công và tràn đầy năng lượng. Thiếu ngủ có thể kéo dài tình trạng sức khỏe nghiêm trọng cũng như ảnh hưởng tiêu cực đến tâm trạng, động lực và mức năng lượng của bạn. Có được giấc ngủ chất lượng là thói quen lành mạnh mà nhiều người cần cải thiện để có sức khỏe tốt hơn, tinh thần thoải mái hơn, giảm nguy cơ mắc bệnh và làm việc hiệu quả hơn.
Tập thể dục thường xuyên. Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Mỹ khuyến nghị người lớn nên hoàn thành ít nhất 150 phút hoạt động thể chất với cường độ vừa phải mỗi tuần.
Tập thể dục làm giảm căng thẳng, tăng cường cơ bắp và tăng sức bền, đồng thời giúp cơ thể bạn hoạt động hiệu quả hơn trong các nhiệm vụ hoặc hoạt động thể chất khác.
Ngoài ra, để có cuộc sống hạnh phúc, khỏe mạnh, luôn tràn đầy năng lượng, bạn có thể thực hiện một số biện pháp khác như phát triển kỹ năng tích cực như thực hành chánh niệm, viết nhật ký, thực hành lòng tốt, suy nghĩ tích cực, kết bạn với những người bạn tốt, lập kế hoạch, xác định vấn đề ưu tiên… (Theo healthshots)

* Quý vị và các bạn thân mến! Trong chuyên mục “Nhịp cầu tri thức” kỳ này, chúng tôi xin giới thiệu đến quý vị và các bạn 03 tài liệu sau:
1. Quyển sách “Công dung ngôn hạnh phụ nữ Việt Nam xưa và nay” do PGS.TS. Lê Thị Bừng chủ biên cùng các tác giả Nguyễn Thị Hương Vân, Hoàng Thanh Thuý, do Nxb. Thanh niên xuất bản năm 2017. Với 179 trang, quyển sách gồm hai phần với  các bài viết: Bạn gái với nữ công gia chánh; Dung - vẻ đẹp của người con gái; Ngôn - vẻ đẹp của tâm hồn thể hiện qua ngôn ngữ của người phụ nữ; Hạnh - là mặt đạo đức của người phụ nữ; Bạn gái với văn hóa ẩm thực mọi miền; 30 bí quyết thành công của bạn gái; Nữ sinh viên trước vận hội mới. Qua đó đề cao những phẩm chất đạo đức mang ý nghĩa nhân bản sâu sắc giúp cho người phụ nữ phấn đấu thành người con, người vợ, người mẹ, người công dân tốt mà xã hội nào, thế hệ nào cũng trân trọng và tôn vinh. Sách hiện đang được phục vụ tại Thư viện TP. Cần Thơ với số ký hiệu phân loại: 177.082 / C455D. Phòng Mượn: MH.009244; MH.009245.
 
2. Quyển sách “Sống cuộc đời thật chill”  tác giả Thái Lan, do Thu Phương dịch, Nxb. Thế giới xuất bản năm 2021. Sách dày 295 trang là tuyển tập mạn đàm về những giá trị sống, về cách tận hưởng niềm vui trong cuộc sống, để “hôm nay sống vui vẻ, hạnh phúc hơn hôm qua. Ngày mai lại sống vui vẻ, hạnh phúc hơn hôm nay”. Sách giúp bạn nhận ra rằng, hạnh phúc bạn có được không phụ thuộc vào vật ngoài thân như tiền tài, danh vọng, mà nằm ở cảm giác thỏa mãn trong lòng. Hãy để ý tới mỗi chi tiết trong cuộc sống, mỗi niềm vui nho nhỏ, chúng ta đã có thể hưởng thụ rồi. Đời người cũng chỉ cần hôm nay sống vui vẻ hơn hôm qua, ngày mai lại sống vui vẻ hơn hôm nay, tất đã là một cuộc đời ý vị. Và cuộc đời ngắn dài không thể khống chế, nhưng chất lượng cuộc sống chúng ta có thể nâng cao. Sách hiện đang được phục vụ tại Thư viện TP. Cần Thơ với số ký hiệu phân loại: 158.1 / S455C. Phòng Mượn: MH.014026; MH.014027
 

3. Quyển sách “Tinh thần vượt khó của các danh nhân” do Minh Khôi tuyển chọn, Nxb. Hồng Đức xuất bản năm 2019. Sách với 214 trang gồm 22 câu chuyện của những danh nhân nổi tiếng của thế giới và Việt Nam đã dùng nghị lực của mình để vượt qua khó khăn để vươn tới thành công. Đó là Walt Disney, người không bao giờ bỏ cuộc; Trạng nguyên Quan Quang – lấy sân làm giấy, lấy gạch làm bút; Harrison Ford – Ngôi sao vĩ đại nhất mọi thời đại; Tỷ phú Jack Ma thành công từ những khó khăn; Cao Bá Quát kiên trì luyện chữ; J.K.Rowling – Nhà văn tự phù phép cuộc đời mình; AAbraham Lincoln từ kẻ thất bại thảm hại đến Tổng thống vĩ đại nhất Hoa Kỳ… và nhiều danh nhân khác.  Qua câu chuyện này, các bạn không chỉ biết được nhiều điều thú vị về cuộc đời các danh nhân, mà còn học được nhiều bài học sâu sắc về đức hiếu học, ý chí vượt khó, phẩm chất tốt, đạo đức tốt của các danh nhân. Đó chính là người bạn đồng hành giúp bạn đọc vượt qua mọi khó khăn trên con đường học tập và sự nghiệp của mình. Sách hiện đang được phục vụ tại Thư viện TP. Cần Thơ với số ký hiệu phân loại: 920.02 / T312TH. PHÒNG MƯỢN: MG.009954; MG.009955

Quý vị và các bạn thân mến! Chương trình phát thanh “Văn hóa đọc và cuộc sống” của Thư viện thành phố Cần Thơ đến đây xin tạm dừng. Quý vị và các bạn có thể nghe lại nội dung chương trình trên Cổng Thông tin điện tử Thư viện TP. Cần Thơ, tại http://www.cantholib.org.vn. Cám ơn quý vị và các bạn đã chú ý theo dõi. Xin chào tạm biệt và hẹn gặp lại!  

 
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây