THƯ VIỆN THÀNH PHỐ CẦN THƠ - CANTHO PUBLIC LIBRARY
Danh nhân văn hoá Hồ Chí Minh và Nguyễn Du
Danh nhân văn hoá Hồ Chí Minh và Nguyễn Du / Lê Đình Cúc. - H. : Thông tin và Truyền thông, 2024. - 290tr.; 21cm
Quyển sách “Danh nhân văn hoá Hồ Chí Minh và Nguyễn Du” của tác giả Lê Đình Cúc, do Nhà xuất bản Thông tin và Truyền thông phát hành năm 2024 là công trình giới thiệu, nghiên cứu và tôn vinh hai nhân vật có vị trí đặc biệt trong lịch sử, văn hóa và đời sống tinh thần của dân tộc Việt Nam: Chủ tịch Hồ Chí Minh - Anh hùng giải phóng dân tộc, Nhà văn hóa kiệt xuất và Nguyễn Du - Đại thi hào dân tộc, Danh nhân văn hóa thế giới.
Với độ dày 290 trang, bằng cách đặt hai nhân vật ở những thời đại lịch sử khác nhau trong một chỉnh thể nghiên cứu, tác giả làm nổi bật những giá trị bền vững mà Chủ tịch Hồ Chí Minh và đại thi hào Nguyễn Du để lại cho dân tộc, từ tư tưởng, nhân cách, lòng yêu nước, tình thương con người đến những đóng góp đặc sắc đối với văn học và văn hóa Việt Nam.
Phần thứ nhất: “Hồ Chí Minh - Người anh hùng giải phóng dân tộc, Nhà văn hóa kiệt xuất” tập trung làm rõ cuộc đời, sự nghiệp cách mạng, tư tưởng và di sản văn hóa của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Tác giả khắc họa hành trình từ người thanh niên Nguyễn Tất Thành ra đi tìm đường cứu nước đến nhà lãnh đạo cách mạng Việt Nam, đồng thời phân tích sự thống nhất giữa lý tưởng độc lập dân tộc, khát vọng tự do và quan niệm về xây dựng một nền văn hóa mới. Một trong những giá trị nổi bật được tác giả làm rõ là tư tưởng Hồ Chí Minh luôn đặt con người ở vị trí trung tâm, coi văn hóa vừa là mục tiêu vừa là động lực của sự nghiệp cách mạng. Những lời dạy của Người như “Văn hóa soi đường cho quốc dân đi” hay quan điểm “Dân ta phải biết sử ta / Cho tường gốc tích nước nhà Việt Nam” cho thấy Người đặc biệt coi trọng vai trò của văn hóa, giáo dục và lịch sử trong việc hình thành ý thức dân tộc. Quyển sách cũng đưa ra những ví dụ về phong cách sống giản dị, tinh thần tự học, khả năng sử dụng nhiều ngôn ngữ, hoạt động báo chí, văn chương và tư duy rộng mở của Hồ Chí Minh để chứng minh tầm vóc của một nhà văn hóa lớn. Từ những tác phẩm như “Bản án chế độ thực dân Pháp”, “Tuyên ngôn Độc lập”, “Nhật ký trong tù” đến các bài viết, bài nói chuyện về văn hóa, giáo dục và đạo đức, tác giả cho thấy Bác Hồ không chỉ là nhà cách mạng mà còn là một người sáng tạo và truyền bá những giá trị văn hóa có sức sống lâu dài. Đặc biệt, hình ảnh Người luôn quan tâm đến trẻ em, thanh niên, trí thức, văn nghệ sĩ và đời sống của nhân dân được sử dụng như những minh chứng sinh động cho quan niệm văn hóa gắn với con người và cuộc sống.
Phần thứ hai: “Nguyễn Du - Đại thi hào dân tộc - Danh nhân văn hóa thế giới” đưa người đọc trở về cuối thế kỷ XVIII - đầu thế kỷ XIX để tìm hiểu cuộc đời, thời đại và sự nghiệp sáng tác của đại thi hào nổi tiếng của dân tộc. Tác giả phân tích những biến động dữ dội của lịch sử mà tác giả Nguyễn Du từng trải qua, từ đó lý giải chiều sâu tư tưởng và giá trị nhân văn trong các sáng tác của ông. Nguyễn Du hiện lên không chỉ với tư cách một nhà thơ tài năng mà còn là một con người có tấm lòng sâu sắc trước những nỗi đau, bất công và số phận bất hạnh của con người. Sách nói về “Truyện Kiều” - kiệt tác đã đạt tới trình độ nghệ thuật đặc sắc về ngôn ngữ, hình ảnh, thể thơ lục bát và khả năng biểu đạt tâm lý nhân vật. Những câu thơ quen thuộc như “Trăm năm trong cõi người ta / Chữ tài chữ mệnh khéo là ghét nhau”, “Đau đớn thay phận đàn bà / Lời rằng bạc mệnh cũng là lời chung” hay “Thiện căn ở tại lòng ta / Chữ tâm kia mới bằng ba chữ tài” được xem như những minh chứng tiêu biểu cho tài năng nghệ thuật và tư tưởng nhân văn của Nguyễn Du. Qua hình tượng Thúy Kiều, tác giả làm nổi bật tiếng nói cảm thương đối với con người, đặc biệt là những người phụ nữ tài sắc nhưng phải chịu nhiều bất công trong xã hội phong kiến. Bên cạnh “Truyện Kiều”, quyển sách còn giới thiệu về thơ chữ Hán và những sáng tác khác của Nguyễn Du, qua đó cho thấy thế giới nội tâm phong phú, khả năng quan sát hiện thực sâu sắc cùng tình yêu thương con người của đại thi hào. Việc UNESCO vinh danh Nguyễn Du là Danh nhân văn hóa thế giới được đặt trong mối liên hệ với những giá trị vượt khỏi phạm vi một tác phẩm hay một thời đại, khẳng định sức sống lâu bền của di sản Nguyễn Du trong văn hóa Việt Nam và văn hóa nhân loại.
Điểm gặp gỡ đặc biệt giữa hai nhân vật được tác giả làm nổi bật là dù sống ở hai thời đại và hoạt động trong những hoàn cảnh hoàn toàn khác nhau, Chủ tịch Hồ Chí Minh và đại thi hào Nguyễn Du đều dành sự quan tâm sâu sắc cho con người, dân tộc và những giá trị nhân văn. Nếu Nguyễn Du dùng văn chương để nói lên nỗi đau, khát vọng sống và phẩm giá của con người thì Bác Hồ gắn tư tưởng nhân văn với hành động cách mạng nhằm giành độc lập, tự do và xây dựng cuộc sống tốt đẹp cho nhân dân. Một bên là tiếng thơ “đau đớn thay phận đàn bà”, một bên là khát vọng “Không có gì quý hơn độc lập, tự do”; cả hai đều thể hiện một nền tảng tư tưởng coi trọng con người và phẩm giá con người. Chính sự kết nối ấy làm cho công trình không chỉ dừng lại ở việc giới thiệu tiểu sử hay sự nghiệp của hai danh nhân mà còn mở ra một cách nhìn về dòng chảy văn hóa Việt Nam, nơi lòng yêu nước, tinh thần nhân đạo, ý thức trách nhiệm với cộng đồng và khát vọng về một cuộc sống tốt đẹp luôn được tiếp nối qua các thế hệ.
Quyển sách “Danh nhân văn hoá Hồ Chí Minh và Nguyễn Du” mang ý nghĩa thực tiễn về mọi mặt, trước hết nằm ở giá trị giáo dục truyền thống và bồi dưỡng nhận thức văn hóa cho người đọc. Tài liệu giúp thế hệ hôm nay hiểu sâu hơn về hai nhân vật tiêu biểu của dân tộc, từ đó hình thành ý thức trân trọng lịch sử, văn học và những giá trị văn hóa được cha ông vun đắp. Qua tấm gương của Chủ tịch Hồ Chí Minh, người đọc có thể học tập tinh thần yêu nước, ý chí tự học, phong cách sống giản dị, trách nhiệm với cộng đồng và tư duy văn hóa rộng mở. Qua đại thi hào Nguyễn Du, ta có thể cảm nhận sâu sắc giá trị của lòng nhân ái, sự đồng cảm với con người, tình yêu tiếng Việt và sức mạnh của văn chương. Đối với học sinh, sinh viên, giáo viên, người nghiên cứu văn hóa và bạn đọc yêu lịch sử - văn học Việt Nam, quyển sách là nguồn tư liệu tham khảo có giá trị, góp phần kết nối việc tìm hiểu danh nhân với việc giáo dục nhân cách và xây dựng đời sống văn hóa hiện nay. Quan trọng hơn, quyển sách gợi nhắc rằng di sản của các danh nhân chỉ thực sự có sức sống khi được thế hệ sau tiếp nhận, gìn giữ và vận dụng sáng tạo vào cuộc sống. Qua hai hình tượng Hồ Chí Minh và Nguyễn Du, quyển sách góp phần khẳng định văn hóa, lòng nhân ái, tinh thần trách nhiệm và khát vọng cống hiến chính là những giá trị có khả năng vượt qua giới hạn của thời gian, trở thành di sản chung của dân tộc và nhân loại.
Sách đang được phục vụ tại Trụ sở chính Thư viện thành phố Cần Thơ. Mời bạn tìm đọc quyển sách với mã số:
▪ Ký hiệu phân loại: 959.7009 / D107NH
▪ PHÒNG MƯỢN: MG.012298; MG.012299
Giới thiệu sách
