Chặt xiềng - Những tài liệu lịch sử từ chính biến Tháng Ba đến Cách mạng Tháng Tám năm 1945

Thứ năm - 30/07/2026 22:18 17 0

Chặt xiềng - Những tài liệu lịch sử từ chính biến Tháng Ba đến Cách mạng Tháng Tám năm 1945. - Xuất bản lần thứ 6, có sửa chữa. - H. : Chính trị Quốc gia Sự thật, 2025. - 151tr.; 19cm

“Chặt xiềng - Những tài liệu lịch sử từ chính biến Tháng Ba đến Cách mạng Tháng Tám năm 1945” là một công trình tư liệu lịch sử có giá trị, tái hiện chân thực những diễn biến quan trọng của cách mạng Việt Nam trong giai đoạn từ sau cuộc đảo chính Nhật - Pháp tháng 3 năm 1945 đến sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Quyển sách được Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia Sự thật phát hành năm 2025, dày 151 trang. Với việc tuyển chọn nhiều tài liệu, văn kiện, chỉ thị, lời kêu gọi và hình ảnh lịch sử tiêu biểu, tác phẩm giúp bạn đọc hiểu rõ hơn quá trình Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh lãnh đạo toàn dân nắm bắt thời cơ lịch sử, phát động toàn dân đứng lên giành chính quyền, mở ra kỷ nguyên độc lập, tự do cho dân tộc Việt Nam.
Nội dung quyển sách được triển khai theo năm chủ đề lớn, phản ánh từng bước phát triển của phong trào cách mạng trong năm 1945.
Phần “Phát động cao trào kháng Nhật” giới thiệu bối cảnh lịch sử sau cuộc đảo chính ngày 09/3/1945, khi phát xít Nhật độc chiếm Đông Dương và tình hình chính trị - xã hội có nhiều biến động. Trước thời cơ mới, Ban Thường vụ Trung ương Đảng đã ban hành Chỉ thị nổi tiếng “Nhật - Pháp bắn nhau và hành động của chúng ta”, xác định kẻ thù chính là phát xít Nhật, đồng thời phát động cao trào kháng Nhật cứu nước trên phạm vi cả nước. Quyển sách làm nổi bật tinh thần chủ động, sáng tạo của Đảng trong việc chuyển hướng chiến lược cách mạng, phát động phong trào phá kho thóc cứu đói, xây dựng lực lượng chính trị và lực lượng vũ trang, mở rộng căn cứ cách mạng, chuẩn bị những điều kiện cần thiết cho cuộc tổng khởi nghĩa. Những tư liệu lịch sử được giới thiệu trong phần này cho thấy quyết tâm của toàn dân tộc dưới sự lãnh đạo của Đảng trong việc biến thời cơ thành hành động cách mạng, đúng như tinh thần chỉ đạo: “Phải hành động nhanh chóng, táo bạo, bất ngờ và chắc thắng.”
Phần “Thành lập chính quyền địa phương” tái hiện quá trình nhân dân nhiều địa phương nổi dậy giành chính quyền từng phần trước khi cuộc Tổng khởi nghĩa diễn ra trên phạm vi toàn quốc. Từ các căn cứ Việt Minh đến các làng, xã, huyện, tỉnh, chính quyền cách mạng lần lượt được thành lập trên cơ sở sức mạnh đoàn kết của quần chúng nhân dân. Những câu chuyện về việc xây dựng các Ủy ban nhân dân cách mạng, tổ chức lực lượng tự vệ, bảo vệ thành quả cách mạng và huy động nhân dân tham gia quản lý địa phương đã phản ánh sinh động sự trưởng thành của phong trào cách mạng. Đây cũng là minh chứng cho chủ trương đúng đắn của Đảng trong việc xây dựng chính quyền của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân ngay từ những ngày đầu giành được chính quyền.
Phần “Tổng khởi nghĩa” là nội dung trọng tâm của quyển sách, tập hợp nhiều tài liệu và văn kiện về cuộc Tổng khởi nghĩa Tháng Tám năm 1945. Những sự kiện lịch sử tại Hà Nội, Huế, Sài Gòn cùng nhiều địa phương khác được trình bày theo trình tự thời gian, giúp người đọc cảm nhận rõ khí thế sục sôi của toàn dân đứng lên giành chính quyền. Nổi bật trong phần này là các quyết định của Quốc dân Đại hội Tân Trào, Quân lệnh số 1 của Ủy ban Khởi nghĩa toàn quốc và Lời kêu gọi Tổng khởi nghĩa của Chủ tịch Hồ Chí Minh với tinh thần: “Giờ quyết định cho vận mệnh dân tộc ta đã đến. Toàn quốc đồng bào hãy đứng dậy đem sức ta mà tự giải phóng cho ta.” Những tư liệu được giới thiệu đã khắc họa sinh động sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc và nghệ thuật chớp thời cơ của Đảng, tạo nên thắng lợi vĩ đại của Cách mạng Tháng Tám năm 1945.
Phần “Nước Việt Nam mới ra đời” ghi lại những sự kiện lịch sử trọng đại sau khi chính quyền cách mạng được thành lập. Điểm nhấn là ngày 02/9/1945, tại Quảng trường Ba Đình lịch sử, Chủ tịch Hồ Chí Minh thay mặt Chính phủ lâm thời đọc Tuyên ngôn Độc lập, long trọng tuyên bố trước quốc dân và thế giới: “Nước Việt Nam có quyền hưởng tự do và độc lập, và sự thật đã thành một nước tự do, độc lập.” Quyển sách giới thiệu nhiều tư liệu về quá trình thành lập Chính phủ lâm thời, xây dựng bộ máy nhà nước mới, tổ chức các hoạt động đối nội, đối ngoại và những nhiệm vụ cấp bách nhằm bảo vệ nền độc lập non trẻ. Qua đó, người đọc hiểu rõ hơn ý nghĩa lịch sử to lớn của sự kiện khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa - Nhà nước công nông đầu tiên ở Đông Nam Á.
Phần “Tiến quân ca” giới thiệu quá trình ra đời và ý nghĩa lịch sử của ca khúc “Tiến quân ca” do nhạc sĩ Văn Cao sáng tác. Từ một bài hát cổ vũ phong trào cách mạng, “Tiến quân ca” đã nhanh chóng trở thành biểu tượng của khát vọng độc lập và tinh thần chiến đấu của dân tộc, được cất lên trong Lễ Tuyên ngôn Độc lập và sau này được Quốc hội lựa chọn làm Quốc ca của nước Việt Nam. Quyển sách phân tích giá trị lịch sử, nghệ thuật và ý nghĩa tinh thần của bài hát, đồng thời cho thấy sức mạnh của văn hóa, nghệ thuật trong việc khơi dậy lòng yêu nước, ý chí đấu tranh và niềm tin vào thắng lợi của cách mạng.
Với hệ thống tư liệu lịch sử xác thực, bố cục khoa học và nội dung cô đọng, “Chặt xiềng - Những tài liệu lịch sử từ chính biến Tháng Ba đến Cách mạng Tháng Tám năm 1945” không chỉ là nguồn tư liệu quý phục vụ công tác nghiên cứu, giảng dạy và học tập lịch sử mà còn góp phần tái hiện sinh động một trong những giai đoạn vẻ vang nhất của dân tộc Việt Nam. Quyển sách mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc trong việc giáo dục truyền thống yêu nước, bồi dưỡng niềm tự hào dân tộc, khơi dậy ý thức trách nhiệm của mỗi công dân trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Đồng thời, tác phẩm giúp thế hệ hôm nay hiểu rõ hơn giá trị của độc lập, tự do, trân trọng những hy sinh to lớn của các thế hệ đi trước và tiếp tục phát huy tinh thần Cách mạng Tháng Tám trong sự nghiệp xây dựng đất nước Việt Nam hùng cường, phồn vinh và hạnh phúc.
Sách đang được phục vụ tại Trụ sở chính Thư viện thành phố Cần Thơ. Mời bạn tìm đọc quyển sách với mã số:
▪ Ký hiệu phân loại: 959.704 / CH118X
▪ PHÒNG MƯỢN: MG.012596; MG.012597