Việt sử kinh nghiệm : Lịch sử tranh đấu với những bài rút kinh nghiệm

Thứ ba - 30/06/2026 02:23 17 0

Việt sử kinh nghiệm : Lịch sử tranh đấu với những bài rút kinh nghiệm / Nguyễn Văn Hầu, Lạc Tử; Lê Hữu Phước hiệu đính. - Tp. Hồ Chí Minh : Nxb. Trẻ, 2025. - 179tr.; 20cm

Nguyễn Văn Hầu (1922 - 1995) là nhà văn, nhà giáo, nhà nghiên cứu văn hóa, lịch sử Việt Nam. Với nhiều công trình giá trị, ông được xem là một trong những nhà nghiên cứu hàng đầu về vùng đất và con người miền Tây Nam Bộ bên cạnh Sơn Nam, Vương Hồng Sển... Trong đó, quyển sách “Việt sử kinh nghiệm” do ông biên soạn là một công trình nghiên cứu tiêu biểu, giúp bạn đọc nhìn lại những chặng đường lịch sử mà dân tộc ta đã trải qua. Qua từng chiến công, từng thất bại, tác giả phân tích và rút ra bài học kinh nghiệm cho ngày nay và mai sau. Được xuất bản từ năm 1957, quyển sách vẫn có giá trị đến hôm nay. Năm 2025, sách được Nhà xuất bản Trẻ tái bản với nhiều thông tin hữu ích cho độc giả.
Quyển sách có độ dày 179 trang, nghiên cứu tổng quan về lịch sử Việt Nam tập trung vào những giai đoạn chiến tranh và dựng xây đất nước; phân tích các yếu tố dẫn đến thành công và thất bại trong lịch sử, từ đó đúc kết thành những bài học kinh nghiệm quý báu mà cha ông ta đã để lại cho ngày nay.
Trong quyển sách này, tác giả đưa người đọc nhìn lại chiều dài lịch sử dân tộc. Ông điểm lại các quốc hiệu của nước ta và ý nghĩa của chúng, khái quát đặc điểm tự nhiên và dân cư. Đặc biệt, ông kể lại ngắn gọn những cuộc đấu tranh từ thời Bắc thuộc đến thời “Tây thuộc”, rồi rút ra bài học kinh nghiệm về văn hóa, xã hội, chính trị, quân sự... Tác giả đề cập đến hơn 1.000 năm tranh đấu bằng xương trắng máu đào, mồ hôi nước mắt, với hình ảnh các vị anh hùng nối tiếp nhau: Lý Thường Kiệt, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Đinh Tiên Hoàng, Nguyễn Thuyên, Lê Văn Hưu, Quang Trung,…
Qua từng trang sách, có thể thấy tác giả thường hay nhắc đến “hồn tranh đấu”, “hồn tự chủ”. Hồn đấu tranh của người dân đất Việt ẩn tàng trong lòng người bình dân Việt, sống thuần lương, mộc mạc giữa đồng bãi, nhưng hăng hái hy sinh tính mệnh bảo vệ non sông khi có giặc ngoại xâm. Hồn tự chủ sống mạnh mẽ trong người dân quê, kết tinh thành nền văn chương bình dân đặc biệt, tức là ca dao tục ngữ. Nền văn chương này lưu truyền qua cửa miệng, rất dồi dào, sáng suốt, thể hiện tinh thần mộc mạc, cao nhã, ung dung, vui đùa và khảng khái của dân ta. Nó còn chứng tỏ sức bền bỉ của dân tộc, nhất định không chịu khuất phục hay đồng hóa với văn hóa ngoại lai.
Trong lời tựa quyển sách, tác giả viết: “Trong việc học hỏi người xưa, chúng tôi cố gắng thâu thái những kinh nghiệm đau thương của cả một cuộc vật lộn vĩ đại từ mấy ngàn năm, độc nhất vô nhị trên lịch sử loài người. Cho nên ở tập sách này, sau khi lược thuật chuyện cũ, chúng tôi để ra một phần phê phán lẽ đắc thất những hành động người xưa để tìm ra bài học kinh nghiệm làm vốn liếng cho cuộc sống ngày nay và ngày mai”.
Trải qua bao biến thiên của lịch sử, dân tộc Việt Nam đã đứng vững đến ngày nay. Máu đã đổ, có người đã nằm lại cho lớp sau đi lên, giữ vẹn toàn độc lập, thống nhất nước Việt. Để kết luận về công cuộc đấu tranh của dân tộc suốt mấy ngàn năm, tác giả nhấn mạnh, chúng ta phải nói rằng lịch sử Việt là lịch sử của cuộc tranh đấu không ngừng để giữ gìn giọt máu và mảnh đất cuối cùng trước những làn sóng xâm lăng mạnh mẽ, ác liệt, bạo tàn. Sau cùng, tác giả cho rằng muốn hiểu sử Việt, chúng ta phải thấu cảm tâm tình hồn hậu, thanh cao, lý trí sáng suốt, khôn ngoan, ý chí tự lập, tự cường của ông cha trên suốt lịch trình đấu tranh để mưu cầu sống còn, tiếp nối và phát triển.
Đọc quyển sách, bạn đọc có dịp ôn lại tiến trình lịch sử, sự kiện và nhân vật lịch sử quan trọng, biết về những thất bại cũng như thắng lợi mà dân tộc ta đã trải qua. Mọi việc đều được dân Việt lưu giữ, ghi nhớ, rút kinh nghiệm để có thể vững vàng thêm trước những sóng gió của thời cuộc.
Dẫu biết việt phân tích điểm được và chưa được của lịch sử nước nhà là việc vô cùng khó khăn, nhưng tác giả đã không nề nà việc khó. Tuy còn những điểm hạn chế tại thời điểm quyển sách được xuất bản (năm 1957), nhưng với công sức nghiên cứu của tác giả, quyển sách vẫn có giá trị cho tới hôm nay.
Sách đang được phục vụ tại Trụ sở chính Thư viện thành phố Cần Thơ. Mời bạn tìm đọc quyển sách với mã số:
▪ Ký hiệu phân loại: 959.7 / V308S
▪ PHÒNG MƯỢN: MG.012235; MG.012236