Việt Nam là một dân tộc có nền văn hiến lâu đời, có truyền thống hiếu học từ xa xưa. Truyền thống đó được nối tiếp từ đời này sang đời khác. Để trở thành hiền tài, mỗi cá nhân đã không ngừng học tập và rèn luyện. Lịch sử đã vạch ra một con đường chung cho mọi kẻ sĩ Việt Nam thời xưa, đó là con đường học hành để thi cử đỗ đạt, được bổ dụng làm quan, đem tài năng ra phò vua, giúp nước, làm tròn trách nhiệm của kẻ sĩ theo đạo thánh hiền. Trải qua thăng trầm của lịch sử, các trạng nguyên liên tục xuất hiện, tạo dựng lên một nền học vấn Đại Việt huy hoàng.
Quyển sách “Trạng nguyên Việt Nam” do Đặng Việt Thuỷ và Giang Tuyết Minh biên soạn, Nhà xuất bản Hà Nội ấn hành năm 2024 sẽ đem đến cho bạn đọc câu chuyện về những học trò nghèo nỗ lực học hành để đỗ đạt. Sách có độ dày 227 trang, được bố cục thành 03 phần:
Hai phần đầu tiên của quyển sách khái quát vài nét về thi cử thời phong kiến và giới thiệu 05 vị đỗ đầu các đại khoa đầu tiên ở Việt Nam, gồm: Thái sư Lê Văn Thịnh, Mạc Hiển Tích, Bùi Quốc Khái, Trương Hanh, Lưu Miễn.
Phần 3, trọng tâm của quyền sách, trình bày 46 vị trạng nguyên Việt Nam, được phân theo các triều đại như: triều Trần, triều Lê, triều Mạc, triều Lê Trung Hưng. Đó là các trạng nguyên tiêu biểu như Trạng nguyên Nguyễn Nghiêu Tư, Trạng nguyên Nguyễn Trực... Chuyện về Trạng nguyên Nguyễn Hiền tiêu biểu cho những người trẻ tuổi trong lịch sử Việt Nam có tài cao, danh vọng lớn đỗ trạng ở tuổi 13; chuyện về thiên tài toán học Lương Thế Vinh với Khải minh toán học và Đại thành toán pháp; Trạng nguyên Mạc Đĩnh Chi với những giai thoại về tài ứng đối ngoại giao; Trạng nguyên Trần Tất Văn viết văn đuổi được giặc; Trạng nguyên Nguyễn Bỉnh Khiêm với những giai thoại sấm Trạng Trình...
Mặc dù nền khoa bảng hoàn toàn dựa vào kinh sách của Nho gia nhưng ở mỗi vị trạng nguyên, ý chí độc lập về tinh thần, về tri thức luôn thức tỉnh mạnh mẽ. Tuy xuất thân từ những hoàn cảnh, thời đại khác nhau nhưng ở họ đều có một điểm chung vượt lên trên nghèo khó là sự ham học hỏi. Họ là những người hiền tài, muốn đem hết tài năng và đức hạnh của mình phục vụ cho Tổ quốc. Cũng nhờ đó, họ đã để lại cho nước nhà một nền học vấn uyên thâm, đã và đang được các thế hệ sau tiếp nối và phát triển.
Quyển sách “Trạng nguyên Việt Nam” gửi gắm đến bạn đọc một thông điệp: Tinh thần hiếu học được thắp lên từ tinh thần dân tộc của người Việt từ ngàn xưa.
Sách đang được phục vụ tại Thư viện thành phố Cần Thơ. Mời bạn tìm đọc quyển sách với các mã số:
▪ Ký hiệu phân loại: 370.9597 / TR106NG
▪ PHÒNG MƯỢN: MA.029395; MA.029396