Page 9 - TÁM DANH, BẢY NHIÊU, ĐIÊU THUYỂN, QUỐC THANH, CHÍ SINH

nhà máy Bảy Ngàn, Cái Răng rồi đưa thẳng lên Sài Gòn - Chợ Lớn
xuất cảng. Chợ Cái Răng phát triển nhà phô' san sát, các chành lúa
mở ra thu hút một khối lượng lớn lúa gạo chỉ sau Sài Gòn - Chợ Lớn.
Từ năm 1901 - 1906, mức sản xuất lúa của tỉnh cần Thơ mỗi năm
116.000 tân, đứng hạng nhứt Nam kỳ về nông nghiệp. Song song đó,
công nghiệp cũng có bước phát triển mạnh với nhiều nhà máy xay lúa,
công xi rượu, cơ khí... Đáng chú ý, từ năm 1923, tại làng Phú Hữu
(huyện Châu Thành), có nghiệp chủ bỏ ra số tiền lớn để lập nhà máy
sản xuất gạch ngói có kỹ thuật cao nhất, nhì trong vùng, đến
năm 1946 mới ngưng hoạt động do chiến ưanh.
Kinh tế phát triển mạnh, cần Thơ nghiễm nhiên trở thành
“trung tâm miền Tầy” - mà người ta quen gọi là ‘Tầy Đồ”. Nhà lồng
chợ Cần Thơ được xây dựng qui mô, sừng sững ở ngã ba sông Hậu.
Cùng vơi phát triển kinh tế, người Pháp chú trọng mở đường
lộ xe, xây phố, lập chợ ở những trung tâm dân cư. Đường lộ xe
Cần Thơ - Sóc Trăng, cần Thơ - Rạch Giá được dấp dần. Phà cần Thơ
cũng ráo riết thi công, đến năm 1918 là hoàn thành. Tới cuối
thập niên 20 (thế kỷ XX) thì tuyến xe đò cần Thơ - Sài Gòn được
thông suốt, xe đò chạy từ cần Thơ lên Sài Gòn khoáng 6 tiếng
đồng hồ. Đường thủy có tàu đi Sài Gòn, Nam Vang và những
tỉnh lân cận. Khu vực tỉnh lỵ cần Thơ mở rộng, đặt nhiều trụ sở
hành chính của Pháp, về giáo dục, năm 1917, chính quyền Pháp
lập trường Trung học College, nhưng mới là ký túc xá, mãi đến
năm 1921 mới chính thức mở lớp bổ túc chương trình tiểu học đầu
liên với 36 học sinh. Trước đó, tại cần Thơ đã có trường Trung học
Võ Văn đón học sinh con nhà khá giả, từ các quận lân cận học
nội trú (thời điểm này các quận mới có sơ học). Ở lĩnh vực y tế,

7