Page 13 - TÁM DANH, BẢY NHIÊU, ĐIÊU THUYỂN, QUỐC THANH, CHÍ SINH

Tóm lại, tình hình kháng chiến bên cạnh sự phát triển nhất
định về kinh tế, văn hoá, xã hội ở tỉnh cần Thơ là điều kiện để các
hoạt động văn hóa nghệ thuật dựa vào đó mà phát triển, với hai
hướng rõ rệt: trong vùng giải phóng và khu vực đô thị địch tạm
chiếm. Cuộc kháng chiến tuy đầy gian khổ, hy sinh, mất mát nhưng
cũng sản sinh ra bao người con ưu tú, đã dũng cảm chiến đấu cho sự
nghiệp giải phóng dân tộc. Trong đó, có những chiến sĩ là nghệ sĩ,
nhà văn, nhà báo, nhà nhiếp ảnh, nhà quay phim, họa sĩ, nhạc sĩ...

CẦN THƠ SỚM KHỞI PHÁT VỀ VĂN HÓA

Song song với sự phát triển kinh tế - xã hội, lỉnh lỵ cần Thơ giờ
đây cũng là trung tâm của cái nôi văn minh miệt vườn, khởi phát
nhiều nhân tô" và hình thức văn học nghệ thuật. Có thể ghi nhận
một sô" nét nổi bật:
Làng Long Tuyền (Bình Thủy) là quê quán của nhà thơ - Thủ
khoa Bùi Hữu Nghĩa, một ưong bốn rồng vàng của đâ"t Đồng Nai -
Cửu Long về thơ ca. Ông cũng là nhà soạn tuồng đầu tiên ở vùng
đâ"t này, qua vở Kim Thạch Kỳ Duyên.
Cử nhân Phan Văn Trị người Bến Tre, khi Pháp chiếm Nam kỳ,
về tỵ địa dạy học tại làng Nhơn Ái (Phong Điền). Cụ cửTrị là
một nhà thơ yêu nước, có tư tưởng chống thực dân Pháp nổi tiếng với
trận bút chiến cùng Tôn Thọ Tường.

Ông Trương Duy Toản (người quê ở Tam Bình - Vĩnh Long),
một trí thức yêu nước, một nhà báo nổi tiếng đầu thê" kỷ XX,
cũng có thời gian “an trí”, lánh thực dân Pháp về ở tại làng Nhơn Ái
(Phong Điền). Tại dây, ông đỡ đầu và viết nhiều bài ca cho Ban

11