Trải qua các thời kỳ lịch sử, biển đảo luôn giữ vai trò đặc biệt quan trọng đối với chủ quyền và an ninh biên giới quốc gia cũng như sự phát triển các lĩnh vực kinh tế biển đối với các quốc gia, dân tộc trên biển đảo, quốc gia quần đảo và quốc gia đảo. Trong dòng chảy chung đó, Nhà nước Việt Nam qua các thời kỳ lịch sử đều xây dựng và thực thi chính sách biển để bảo vệ chủ quyền biển đảo, cũng như khai thác vị trí, vai trò tiềm năng của biển đảo Việt Nam. Có những giai đoạn công cuộc bảo vệ chủ quyền biển đảo đã thể hiện được sự đồng bộ và có hiệu quả, nhất là trong thời kỳ đổi mới. Bảo vệ chủ quyền biển đảo Việt Nam trước những tác động của tình hình thế giới và khu vực là nội dung vô cùng cần thiết đối với quá trình xây dựng đất nước và bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa, nhất là trong bối cảnh hiện nay.
Quyển sách “Chủ quyền biển đảo Việt Nam trong vòng xoáy địa chiến lược” do Nguyễn Thanh Minh biên soạn, Nhà xuất bản Khoa học xã hội ấn hành năm 2023 sẽ cung cấp cho các bạn những thông tin khoa học về việc hoạch định đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước ta trong công cuộc bảo vệ chủ quyền biển đảo qua các thời kỳ, nhất là trong thời kỳ đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Sách có độ dày 682 trang, bao gồm 10 chương, tập trung làm rõ quan điểm của Đảng và Nhà nước về bảo vệ chủ quyền biển đảo qua một số thời kỳ lịch sử, phân tích và luận giải chủ quyền biển đảo Việt Nam trong vòng xoáy địa chiến lược, đồng thời đánh giá những thành tựu về công cuộc bảo vệ chủ quyền biển đảo đã đạt được trong quá trình hội nhập quốc tế.
Chương 01 trình bày quan điểm của Đảng, Nhà nước Việt Nam về bảo vệ chủ quyền quốc gia trên biển và phát triển kinh tế biển. Bạn đọc sẽ được tìm hiểu lịch sử bảo vệ chủ quyền, quyền chủ quyền, quyền tài phán và lợi ích quốc gia trên biển trong từng giai đoạn (trước năm 1945, từ năm 1945 đến 1975, đặc biệt từ năm 1976 đến 2022); những chính sách của Đảng và Nhà nước được cụ thể hóa trong việc xây dựng các văn bản pháp lý về quản lý và khai thác sử dụng biển đảo, hợp tác quốc tế (Hiến pháp năm 2013, Nghị quyết số 36-NQ/TW ngày 22/10/2018 của Hội nghị Trung ương 8 khóa XII về Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045,…); bài học kinh nghiệm về xây dựng chính sách bảo vệ chủ quyền biển đảo quốc gia;…
Chương 02 giới thiệu quy chế pháp lý quốc tế đối với các vùng biển thuộc chủ quyền, quyền chủ quyền và quyền tài phán quốc gia dựa theo Luật Biển quốc tế năm 1982, nhằm đáp ứng nhu cầu của các quốc gia về sử dụng, khai thác biển, giải quyết tranh chấp chủ quyền trên biển. Trên cơ sở pháp lý quốc tế, bạn đọc sẽ được giới thiệu thêm những văn bản của một số quốc gia trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương dựa theo Công ước của Liên hợp quốc về Luật Biển quốc tế năm 1982.
Chương 03 đề cập đến lịch sử xác lập chủ quyền của Nhà nước Việt Nam đối với 02 quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa: Về chính sách bảo vệ chủ quyền ở 02 quần đảo thời kỳ nhà nước quân chủ (Nhà nước Đại Việt thời chúa Nguyễn và thời Tây Sơn, Nhà nước Việt Nam thời nhà Nguyễn), từ năm 1884 đến nay. Sách cũng không quên nhắc đến việc Trung Quốc phá vỡ nguyên trạng 07 đảo đá ở quần đảo Trường Sa thuộc chủ quyền của Việt Nam từ năm 2014 đến năm 2018. Đây là hành động vi phạm nghiêm trọng chủ quyền của Nhà nước Việt Nam cũng như những nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế, hoàn toàn đi ngược xu thế bảo vệ môi trường biển.
Chương 04 trình bày các yếu tố quốc phòng, an ninh thường được sử dụng trong việc chứng minh, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ của quốc gia đối với biển đảo trước cơ chế giải quyết tranh chấp chủ quyền đối với đảo, quần đảo, được thể hiện trong các án lệ quốc tế điển hình; đồng thời trình bày việc áp dụng quy chế pháp lý quốc tế đối với 02 quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa của Việt Nam.
Chương 05 giới thiệu lịch sử hình thành một số hội nghị quốc tế liên quan đến chủ quyền của Nhà nước Việt Nam đối với 02 quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa, như: Tuyên bố Cairo tại Ai Cập (năm 1943); Hội nghị Postdam tại Đức (năm 1945); Hội nghị hòa bình San Francisco tại Mĩ (năm 1951); Hội nghị Geneve tại Thụy Sĩ (năm 1954). Từ Tuyên bố Cairo cho đến Tuyên ngôn Hội nghị Postdam, Hòa ước San Francisco, Hiệp định Geneve đều thừa nhận chủ quyền của Nhà nước Việt Nam đối với 02 quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa.
Chương 06 là nhận định về Biển Đông trong vòng xoáy địa chiến lược với nội dung đề cập rõ vị trí địa chiến lược của biển Đông, lợi ích địa chiến lược của một số nước lớn tại Biển Đông hiện nay (như Trung Quốc, Mỹ, Nhật Bản, Nga, Ấn Độ, Liên minh Châu Âu - EU); đánh giá vòng xoáy địa chiến lược của Biển Đông từ sau chiến tranh lạnh đến nay.
Chương 07 trình bày sự điều chỉnh về nhận thức và hành động địa chiến lược của Việt Nam ở Biển Đông hiện nay: việc Nhà nước ta có sự điều chỉnh nhận thức về Biển Đông liên quan đến các lĩnh vực: Biên giới biển, quốc phòng và an ninh trên biển; phát triển kinh tế biển và hậu cần biển; phát triển kinh tế biển gắn với quốc phòng, an ninh và quan hệ quốc tế.
Chương 08 trình bày những thách thức và giải pháp chiến lược trong đảm bảo an ninh hàng hải trên các vùng biển của Việt Nam hiện nay, trước những thách thức yêu sách về chủ quyền, quyền chủ quyền, quyền tài phán của các quốc gia trong khu vực và sự phức tạp của các loại tội phạm, vi phạm pháp luật trên biển.
Chương 09 là nhận định về những thách thức trong bảo đảm an ninh hàng hải trên thế giới, khu vực và đưa ra giải pháp chiến lược giải quyết vấn đề bảo vệ chủ quyền, an ninh hàng hải của Việt Nam trên Biển Đông hiện nay như: tăng cường năng lực kiểm soát các vùng biển chủ quyền thông qua xây dựng phát triển lực lượng Cảnh sát biển Việt Nam và nâng cao sức mạnh lực lượng hải quân, biên phòng, dân quân biển, kiểm ngư, không quân; tăng cường hợp tác an ninh hàng hải với các cường quốc khu vực và tranh thủ sự ủng hộ của quốc tế; tích cực thúc đẩy sự đoàn kết nội bộ trong khối ASEAN;..
Chương 10 trình bày vai trò của biển đảo đối với quá trình phát triển kinh tế, đảm bảo an ninh quốc phòng, duy trì an ninh trên biển; về thực trạng hệ thống chính sách, pháp luật về bảo vệ chủ quyền biển đảo trong bối cảnh hiện nay; một số giải pháp hoàn thiện chính sách, pháp luật về bảo vệ chủ quyền và đảm bảo an ninh, an toàn trên biển.
Quyển sách “Chủ quyền biển đảo Việt Nam trong vòng xoáy địa chiến lược” là nguồn tài liệu tham khảo bổ ích đối với các sinh viên, học viên, nghiên cứu sinh các chuyên ngành kinh tế, lịch sử, quan hệ quốc tế, pháp luật, khoa học chính trị, lịch sử Việt Nam, quan hệ quốc tế hiện đại và cán bộ đang công tác trong các lực lượng trực tiếp làm nhiệm vụ trên biển cùng những độc giả quan tâm đến vấn đề này.
Sách đang được phục vụ tại Thư viện thành phố Cần Thơ. Mời bạn tìm đọc quyển sách với các mã số:
▪ Ký hiệu phân loại: 320.109597 / CH500QU
▪ PHÒNG MƯỢN: MA.027376; MA.027377