Page 20 - TÁM DANH, BẢY NHIÊU, ĐIÊU THUYỂN, QUỐC THANH, CHÍ SINH

Rồi phong trào đờn ca tài tử - cãi lương trong các cơ quan,
đơn vị bộ đội, trong nhân dân phát triển rộng khắp. Những bài
ca cổ, ca cảnh, chặp cải lương ngắn được sáng tác với nội dung
ca ngợi gương chiến đấu anh dũng của bộ đội, nhân dân; vận động
sản xuất nuối quân; thanh niên tòng quân; đả kích địch... đã
phát triển loại hình nghệ thuật non trẻ này với sức sông mới,
thể hiện tinh thần yêu nước, căm thù giặc Pháp xâm lược. Điều mà
cải lương vùng đô thị không nói được như: gương anh hùng
La Văn cẩu, Phan Đình Giát lấp lỗ châu mai, Bế Văn Đàn lấy
thân làm giá súng, chiến thắng Tầm Vu, đội cảm tử Lê Bình...
Tuy nhiên, nói đến dòng nghệ thuật cải lương cách mạng
trong giai đoạn chống Pháp, ở Nam Bộ không ai có thể quên, đã có
giai đoạn loại hình nghệ thuật này bị cấm vĩ cho là ủy mị, rên rỉ,
mất nước. Nhưng cũng từ sự sai lầm ấu trĩ ấy, chúng ta càng thấy
sức sống mãnh liệt của cải lương, nhất là bài vọng cổ đã ăn sâu
vào tâm não của bộ đội, nhân dân và cán bộ ta tới cd nào.
Ớ Phụng Hiệp, những bậc cao niên đã trải qua thời kỳ này kể
rằng: Năm 1949 khi có lệnh cấm cải lương - vọng cổ rồi, lâu lâu,
người thỉ nhớ tiếng nhạc lời ca, người ghiền được đờn, được hát.
Kẻ nhớ nghề, người ghiền nghe, lén rủ nhau kéo vô tận Lung Kè
Ba, xa dãn cư hàng 6 - 7 cây số ngàn, mang theo thịt quay, rượu đế,
hàng chục xuồng kề lại, trên lung láng hoang vu đó, tiếng nhạc
lời ca hòa quyện thâm trầm, tri âm tri kỷ. Bất chấp muỗi mòng,
gió mưa, sương lạnh. Họ dờn ca, lai rai sáng đêm cho đã thèm.
Cứ thế, lâu lâu lại tổ chức một lần. Mỗi lần có cả Huyện ủy,
Huyện đội, cán bộ, trai gái tham gia ngày một đông. Phải chăng,
vì thế mà sau này, khỉ có lệnh cho phục hồi loại hình nghệ thuật này

18