Page 42 - TÁM DANH, BẢY NHIÊU, ĐIÊU THUYỂN, QUỐC THANH, CHÍ SINH

thất bại, lủi cực. Hoàn cảnh, cuộc sống gia đình là nỗi bất hạnh lớn
trong đời ông. Thời gian ở miền Bắc, năm 1965, ông sống như
vợ chồng với bà Phạm Thị Phương, cô thợ dệt Nam Định quê ở
Phủ Lý (Hà Nam). Cuộc hôn nhân này không được tổ chức châp nhận,
nhưng họ đã sinh được 2 người con trai là Việt Hải và Phi Hồng,
cả hai đang sông với bà Phương tại Hà Nội.

Tám Danh nghỉ hưu khá muộn (năm 1973). Hai năm sau,
miền Nam giải phóng ông cùng với Đoàn Cải lương Nam bộ trở về
Sài Gòn, những mong cùng các nghệ sĩ bè bạn cũ là Năm Châu,
Bảy Nhiêu xây dựng những vở diễn cải lương tiêu biểu để phục vụ
khán giả. Nhưng rồi, trong một cơn bạo bệnh ông qua đời tại
Bệnh viện Chợ Rẫy vào ngày 9/3/1976, ông được an táng tại
Nghĩa trang Nghệ sĩ Gò vấp - TPHCM.

Do những công hiến và thành tích xuất sắc, ông được Đảng,
Nhà nước ta khen thưởng nhiều Huân chương cao quý: Huân chương
Độc lập, Huân chương Kháng chiến hạng n, Huân chương Lao động
hạng n và hạng III. Năm 1984, ông được truy phong danh hiệu
Nghệ sĩ Nhân dân khóa đầu tiên.

Một thời gian khá dài, do thân tộc của ông không còn mấy người,
lại không có người con nào nôi nghiệp, nên những di sản của
ông được các NSƯT Thu Vân (TPHCM), NSƯT Triệu Quang Vinh
(Trường Đại học Sân khấu Điện ảnh Hà Nội) lưu giữ và phát huy.
Tháng 6 năm 1994 Trường Nghệ thuật Sân khâ"u TPHCM
tổ chức buổi tọa đàm về thân thế, sự nghiệp của NSND Tá m Danh,
khẳng định ông là một nghệ sĩ lớn, người thầy lơn của nhiều
thế hệ đã đi theo cải lương.

40