Page 49 - TÁM DANH, BẢY NHIÊU, ĐIÊU THUYỂN, QUỐC THANH, CHÍ SINH

Tám Danh - Vương Tư Đồ; Tám Danh - Bao Công; Tám Danh -
Tề Thiên Đại Thánh...
Sự nghiệp đạo diễn là thành công to lớn thứ hai của Tám Danh,
tiếp sau nghề diễn viên; cũng là giai đoạn phát triển, nâng cao tầm vóc
nghề nghiệp trong đời hoạt động sân khâu cải lương của ông.

Các tài liệu lưu lại không có phần nào nói về việc làm “thầy
tuồng” của Tám Danh lúc đi hát ở các gánh lớn, dưới thời Pháp
thuộc. Khi tham gia hoạt động sân khâ'u kháng chiến ở Nam bộ,
Tám Danh mới bắt tay làm công tác dàn dựng. Tuy nhiên, do tình hình
khó khăn, thiếu thôn ở chiến khu - nên ông chỉ có thể dàn dựng các
tiết mục lẻ; các vở ngắn với phương châm “gọn, nhẹ” dể phục vụ
tuyên truyền. Qua các tài liệu, không nêu rõ ông dàn dựng vở nào,
mà chỉ đại khái: Tám Danh giúp dàn dựng tiết mục ở Đoàn Ngũ Yến
(Khu 8) Đoàn Cải lương phân liên khu miền Đông, Đoàn Cải lương
Lúa Vàng (Long Châu Sa)... Sau này, khi chuyển về công tác ở
miền Tây (Khu 9), tham gia sáng lập và lãnh đạo Đoàn cửu Long,
có lẽ ông cũng chỉ làm công tác đạo diễn ở chừng mực nào đó.
Mặt khác, trong kháng chiến, có thời gian ta cấm hát cải lương nên
giai đoạn này tâ't cả hoạt động sân khấu không mấy nặng về
nghệ thuật, mà chủ yếu phục vụ yêu cầu tuyên truyền là chính.

Nhiều tài liệu lưu lại, nhiều ý kiến của các nhà hoạt động
sân khấu nổi tiếng, đánh giá: Tám Danh là người có công đầu
trong xây dựng nền móng của sân khấu cải lương cách mạng. Điều đó,
hoàn toàn hợp lý. Bởi vì những nghiên cứu thể nghiệm, cách tân,
sáng tạo của Tám Danh đối với cồng tác đạo diễn cải lương, thời kỳ
ông ở miền Bắc đến nay, vẫn còn tươi nguyên giá trị. Đó là

47