Page 30 - TÁM DANH, BẢY NHIÊU, ĐIÊU THUYỂN, QUỐC THANH, CHÍ SINH

Đồn điền Albert Gressier (Đồn điền Ông Kho) thành lập ở Bảy Ngàn
có qui mô rất lớn, qui tụ 3.000 hộ tá điền. Đồn điền có nhà máy
xay xát vổi 450 công nhân làm việc, mỗi ngày xay 300 tấn lúa.
Kinh xáng Xà No trở thành trục giao thông thủy quan trọng.
Đình làng Nhơn Ái, rồi chợ Vàm Xáng được hương chức hội tề làng
Nhơn Ái đứng ra xây dựng năm 1907. Lúa gạo sản xuất trong vùng
nhanh chóng tăng năng suất, trở thành hàng hóa vận chuyển về
Mỹ Tho, Sài Gòn, xuất cảng...
"Cái Răng, Ba Láng, Vàm Xáng, Phong Điền
Anh có thương em thì cho bạc, cho tiền
Đừng cho lúa gạo xóm giềng họ hay...
(Ca dao)
Bên cạnh lúa gạo, nghề làm vườn cũng nhanh chóng phát triển.
Cam, quít trở thành đặc sản nổi tiếng trong vùng với tên gọi chung:
“Cam Phong Điền” Vườn quít Xiêm đầu tiên trong vùng là vườn
quít của ông Lê Quang Hinh ở Nhơn Ái lập ra từ năm 1910. Cam, quít
từ chợ Vàm Xáng, chợ Phong Điền tỏa đi buôn bán, trao đổi
khắp nơi. Nghề làm vườn phát triển đã tạo nên những con người
thuộc về “văn minh miệt vườn" với những trai thanh, gái tú:

“Hò ơ... trai nào bảnh bằng trai Nhơn Ái, đầu thì hớt chải, tóc
tém bảy ba, mặc pyjama, khăn bàn choàng cổ. Thấy em gái Ba Xuyên
ngồ ngộ, muốn cùng ai thố lộ đôi lời.

Hò ơ... cấy cày cực (mệt) lắm em ơi, theo anh về vườn ăn trái...
Hò ơ... theo anh về vườn ăn trái, một đời ấm no."

(Câu hò đối đáp trong vở Tiếng hò sông Hậu -
Soạn giả Điêu Huyền)

28