Page 32 - TÁM DANH, BẢY NHIÊU, ĐIÊU THUYỂN, QUỐC THANH, CHÍ SINH

“Đừng mượn oai hùm rung nhát khỉ
Lòng ta sắt đá há lung lay”
(Thơ bút chiến cửa Cử nhân Phan Văn Trị).

Cụ Cử Trị có một người học trò râ t trung thành ở Phong Điền
là ông Lê Quang Chiểu (1853 -1924). Xuất thân trong một gia đình
gia thế, lại có học thức, ông bị Pháp gọi ra làm cai tổng. Ông có ý
định tìm cách ngăn chặn dã tâm của thực dân, giúp đỡ dân nghèo.
Ý định không thể thực hiện được, ông Lê Quang Chiểu từ chức
năm 1897. Ông cũng là một nhà thơ yêu nước với nhiều bài thơ
râ't khí khái:
“Hạc lẫn bầy gà thương lũ trẻ
Chồn mang lốt cọp gớm cho bây”

Năm 1903 ông Lê Quang Chiểu lập hợp những bài thơ văn
yêu nưđc của các sỹ phu cùng thời, trong đó có nhiều bài thơ của
cụ CửTrị giao cho nhà in “Claude cùng đồng nghiệp” ở Sài Gòn xuất
bản thành quyển Quốc âm thi hợp tuyển. Quyển Quốc âm thi hợp
tuyển được phổ biến rộng rãi trong vùng.

ở Phong Điền có một nhóm dờn ca tài tử hình thành râ't sớm
và hoạt động râ't mạnh: Ban tài tử Ái Nghĩa (Ghép từ tên hai làng
Nhơn Ái và Nhơn Nghĩa).

Ông Trương Duy Toản (1885 - 1957) là một chí sĩ yêu nước quê
ở Vĩnh Long tham gia phong trào Duy Tân, Đông Du. Khoảng năm
1914-1915 ông bị thực dân Pháp đưa về an trí ở Phong Điền. Ở đây,
ồng đã sáng tác một số bài ca có nội dung tiến bộ như: Lão quán ca,
Khen chàng Tử Trực, Thương nàng Nguyệt Nga... về sau, khi rời
Phong Điền về cộng tác cho Gánh hát Thầy Năm Tú ở Mỹ Tho,

30