Về chốn thư hiên

Thứ ba - 07/04/2026 20:36 17 0

Về chốn thư hiên / Trần Trọng Cát Tường. - Tp. Hồ Chí Minh : Đại học Quốc gia Tp. Hồ Chí Minh, 2015. - 506tr. : Ảnh; 21cm

Dù xã hội luôn phát triển, xu hướng đọc có những thay đổi nhưng không thể phủ nhận, sách vẫn được duy trì cùng lịch sử, có chỗ đứng nhất định với một lượng độc giả riêng. Quyển sách “Về chốn thư hiên” của tác giả Trần Trọng Cát Tường được xem như một quyển cẩm nang dành cho những người say mê sách, một tác phẩm thuộc loại hiếm hoi viết về thú chơi sách và được coi là “hậu duệ” của “Thú chơi sách” của cụ Vương Hồng Sển.
Với độ dày 508 trang, gồm 20 bài viết, quyển sách chia sẽ những kinh nghiệm liên quan đến việc làm sách, đọc sách, giữ gìn sách: “Khoảng dừng trên bút”, “Một hội một thuyền”, “Nghề mọn riêng tay”, “Vì chút nghề chơi”, “Ngọn nguồn lạch dao”, “Cây quỳnh cành dao”, “Tái thế tương phùng”, “Mặn nồng một vẻ”, “Cũng nòi như hương”, “Biết đường khinh trọng”, “Tính cuộn vuông tròn”, “Gìn vàng giữ ngọc”, “Cảo thơm lần giở”, “Lại mượn bút hoa”, “Vườn khuya một mình”,…
“Về chốn thư hiên” gồm những thuật ngữ khoa học về sách một cách khéo léo, uyển chuyển, thi vị. Tác giả phân tích, mổ xẻ từng chi tiết để tạo nên một quyển sách hoàn mỹ, từ sách xưa đến sách nay, từ sách quý hiếm đến sách thông thường: giấy in (tác giả khảo cứu về các loại giấy cổ truyền của Việt Nam, từ loại thô như giấy moi, giấy phèn đến loại thường dùng như giấy bản, giấy lệnh,...); kiểu in (khắc thạch, mộc bản, in hoạt bản,…); kiểu bìa (bìa toàn phần, bìa tứ phần, bìa bán phần, trang trí bìa sách,...); các bộ phận của sách (bìa sách, tờ trắng, tờ lược đề, tờ tiêu đề, trang đề tặng, lời giới thiệu, lời nói đầu, mục lục, nội dung, lời bạt, tài liệu tham khảo,...); có những quyển sách còn có tờ đánh dấu trang (bookmark), hay với những quyển sách bìa cứng thì có dải lụa kẹp sách, họa bản, phụ bản, ấn hiệu, ấn thư,...; các loại “bản” (bản khai bản, bản rập thử, đến bản bông, sơ bản bình điểm, bản bình điểm, bản đặc biệt, bản tặng phẩm, bản tục bản,...);… Đặc biệt phần cuối sách, tác giả dành ra vài chục trang để tập hợp những ngữ điển giản lược, giải thích những từ hay gặp trong các tài liệu viết về thú chơi sách, những từ thông dụng nhưng được giới chơi sách dùng với nghĩa đặc biệt,....
Bên cạnh đó, quyển sách cũng đưa ra những nỗi niềm, suy tư về “tục lụy” liên quan đến sách. Theo tác giả, những tục lụy đó có thể kể: chuyện đạo văn, ăn cắp ý tưởng, trích dẫn mà không ghi nguồn gốc,... hay tình trạng các công ty, các nhà xuất bản tái bản sách của những học giả, nhà nghiên cứu đi trước đã tự ý chỉnh sửa nội dung mà không được sự đồng ý của tác giả, hay không có chú thích cụ thể. Hành động đó chứng tỏ sự không tôn trọng bản gốc, không tôn trọng bản in lần đầu và không tôn trọng chính tác giả.
Có thể nói: ““Về chốn thư hiên” là một bản ca tụng sách vở một cách trầm lắng nhưng nhiệt thành, một cách thâm nhã nhưng nồng nàn, vạch lại con đường đi của sách vở và giấy tại Việt Nam, cung cấp vô số chi tiết mà chỉ một người đặc biệt tỉ mỉ trong đống sách vở vô biên mới rút tỉa ra được một cách sáng sủa như vậy.”
Sách do Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh ấn hành năm 2015. Trân trọng mời quý vị và các bạn tìm đọc quyển sách tại Thư viện thành phố Cần Thơ với các mã số:
▪ Ký hiệu phân loại: 070.5 / V250CH
▪ PHÒNG MƯỢN: MH.008005; MH.008006