Page 170 - TÁM DANH, BẢY NHIÊU, ĐIÊU THUYỂN, QUỐC THANH, CHÍ SINH

Bài thơ có nhiều đoạn ám chỉ việc toàn quyền Paul Doumer
đã ra lệnh tàn sát nhân dân làng cổ Am, nơi nổ ra cuộc khởi nghĩa
của nhà ái quốc Nguyễn Thái Học và những cuộc nổi dậy ở
Vĩnh Kim, Mỹ Tho nên bị tòa soạn báo kiểm duyệt, xóa mất
gần hết mới cho đăng.
Sớm giác ngộ chủ nghĩa Mác-Lênin, ra trường, ông không đi
dạy học cho nhà nước thực dân, tham gia các hoạt động bí mật
chống thực dân Pháp. Do ngày xưa đi học nhận học bổng phải cam
kết ra trường phục vụ cho Nhà nước thực dân nên ông Hai Trọng đã
nhiều lần bị làng, tổng mời lên đòi bồi thường học bổng của ông
Bảy Son. Ông Bảy Son về vùng Xà No tuyên truyền, giác ngộ anh
em thợ mộc, xây dựng, củng cố hợp tác xã Hiệp Thành.

Năm 1938, hưởng ứng chủ trương của Mặt trận Dân chủ Đông
Dương, ông Phạm Văn Son đứng ra mở nhà sách lần Dân, tiệm tạp
hóa, đại lý rượu Tonicola ở cần Thơ để làm cơ sở truyền bá chủ
nghĩa Mác-Lênin, hoạt động cách mạng. Năm 1939, ông bị thực
dân Pháp bắt, đưa về Sài Gòn mở phiên tòa xét xử chiếu lệ rồi đưa
đi đày ở Côn Đảo. Trong nhà tù Côn Đảo, ông Phạm Văn Son
vẫn lạc quan, tự học thêm Hán văn, Pháp văn và làm thơ. Bị tra tấn,
lao khổ ưong tù, ông hy sinh năm 1943.

Ông Phạm Văn Đỏ - Tám Đỏ (1913-1994) là một nghệ sĩ khá
nổi tiếng. Sau khi tham gia gánh hát Ái Nghĩa, ông Tám Đỏ còn
tham gia một sô' gánh hát khác. Sau đó, ông tham gia Đội tuyên
truyền vũ ưang trong kháng chiến và sau này là diễn viên Đoàn
Văn công tỉnh cần Thơ cho đến năm 1978 thì nghỉ hưu.

Người em út của soạn giả Điêu Huyền: bà Phạm Thị út,
mở lò bánh mì Dân Sanh ở đường Trịnh Minh Thế, Sài Gòn (nay là

168